ཤོག་ལྷེབ་ ༣༠༡ ནས་ ༤༠༠ བར།
ཤོག་ལྷེབ་ ༣༠༡ ནས་ ༤༠༠ བར།
གཏུམ་མ་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་རྩ་དེར་རླུང་སེམས་མཁའ་འགྲོ་ཡབ་ཡུམ་བཞུགས་ཤིང་སྙིགས་མའི་ཁམས་སོ་དང་སེན་མོ་རྣམས་སྐྱེས་པ་དང་འབབ་པར་བརྗོད་དོ། །རྩ་ཕྲ་མོའི་གཟུགས་ཅན་ནི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཛཱ་ལནྡྷ་རར་ཀེང་རུས་ཆེན་པོ་དང་གཏུམ་མིག་མ་སྟེ་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་འབབ་ཅིང་བསྐྱེད་དོ། །རྩ་རྩེ་བ་མ་ནི་རྣ་བ་གཡས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་ཤིང་ཨཽ་ཌྱན་དུ་ཀེང་རུས་དང་འོད་ལྡན་ཏེ་པགས་པ་དང་དྲི་མ་འབབ་ཅིང་བསྐྱེད་པའོ། །རྩ་གཡོན་པ་མ་ནི་ལྟག་པར་གནས་ཤིང་ཨརྦུ་ཏར་མཆེ་བ་རྣམ་པར་གཙིགས་པ་དང་སྣ་ཆེན་མ་སྟེ། རྒྱབ་སོགས་ཚང་རའི་ཤ་རྣམས་འབབ་ཅིང་བསྐྱེད་དོ། །པུ་ལི་ར་མ་ལ་ཡ་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བཞི་པོ་དེར་མཁའ་འགྲོ་མ་དུས་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་། མི་ཕྱེད་མ་སོགས་རྩ་བཞི་པོ་དེར་ཁམས་དཀར་ཆ་རྟག་ཏུ་གནས་པས་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཽ་ཏ་ཝ་རི་བ་ལང་གི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན། ཐུང་ངུ་མ། །རྒྱུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཁམས་རྣམས་འབབ། །རཱ་མེ་ཤྭ་རི་དགའ་བའི་དབང་ཕྱུག རུས་སྦལ་སྐྱེས། །རུས་པའི་ཕྲེང་བ་འབབ་པ་ཡིན། །དེ་ཝི་ཀོ་ཊི་
ལྷ་མོའི་རྫོང་། སྒོམ་པ་མོ། །མཆིན་པའི་ཤ་ཀུན་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །དབང་བསྐུར་མཱ་ལཱ་ཝ་ཕྲེང་ཅན་མ། ཞེས་བྱ། །སྙིང་གི་ཤ་བསྐྱེད་བྱེད་པ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་གནས་ཞེས་བརྗོད། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་ཐུང་ངུ་མ་ནི་རྣ་བ་གཡོན་པར་གནས་ཤིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཽ་ད་ཝ་རིར་ལྷ་དགྲ་དང་དཔའ་བོའི་བློ་གྲོས་མ་གནས་པ་སྟེ་རྒྱུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཁམས་རྣམས་འབབ་བོ། །རྩ་རུས་སྦལ་སྐྱེས་མ་ནི་རཱ་མེ་ཤྭཱ་རིར་འོད་དཔག་མེད་དང་མིའུ་ཐུང་མ་སྟེ། སྨིན་ཕྲག་ཏུ་གནས་ཤིང་རུས་པའི་ཕྲེང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཁམས་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་སྒོམ་པ་མོ་ནི་དེ་ཝི་ཀོ་ཊིར་རྡོ་རྗེ་འོད་དང་ལང་ཀའི་དབང་ཕྱུག་མ་སྟེ་མིག་གི་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་ཤིང་མཆིན་པའི་ཤ་ཀུན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་དབང་བསྐུར་མ་ནི་མཱ་ལ་ཝར་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དང་ཤིང་གྲིབ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དཔུང་དང་ཕྲག་པའི་རྩ་བར་འབྲེལ་ནས་སྙིང་གི་ཤ་འབབ་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཽ་ད་བ་རི་ལ་སོགས་པ་བཞིར་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་རེས་འགའ་གནས་ཤིང་ནང་གི་རྩ་ཐུང་ངུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་དཀར་ཆ་རེས་འགའ་གནས་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང་ཉེ་བའི་གནས་ཤེས་བརྗོད་
དོ། །དེ་བརྒྱད་ནི་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སྦྱར་ན་བདེ་མཆོག་གི་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ཞིང་དང་ཉེ་ཞིང་བཤད་པ་ནི། སྐྱོན་མ་ཞེས་བྱ་ཀཱམ་རུ་འདོད་པའི་གཟུགས། སྟེ། །མིག་འབྲས་ཤ་རྣམས་འབབ་པ་ཡིན། །མཇུག་མ་ཨོ་ཊེ་ཡ་ཡིན་ཏེ། །ནུ་མཚམས་ནས་བརྒྱུད་མཁྲིས་པ་བསྐྱེད། །མ་མོ་ཏྲི་ཤ་དགེ་མཚན་གསུམ། ཀུ་ན་སྟེ། །གློ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་ཀོ་ཤ་ལ། དགེ་བ་ཅན། །རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བ་འབབ་པར་བྱེད། །ལོངས་སྤྱོད་ཞིང་དང་ཉེ་ཞིང་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་སྐྱོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཀཱ་མ་རུ་པར་མྱུ་གུ་ཅན་དང་ས་སྲུང་མ་བཞུགས་པ་མཚོན་པ་སྟེ། མཆན་འོག་གཉིས་ནས་འགྲེལ་ཞིང་མཆིན་པ་ནས་མིག་འབྲས་ཀྱི་ཤ་རྣམས་བསྐྱེད་ཅིང་འབབ་པ་ཡིན་ལ། རྩ་མཇུག་མ་ནི་ཡུལ་ཨོ་ཊེ་ཡ་ནར་རྡོ་རྗེ་རལ་པ་ཅན་དང་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་མོ་མཚོན་པ་སྟེ་ནུ་མ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ནས་བརྒྱུད་དེ་གནས་ཤིང་ལོང་ཀ་དང་མཁྲིས་པའི་ཁམས་འབབ་ཅིང་བསྐྱེད་དོ། །རྩ་མ་མོ་ནི་ཡུལ་ཏྲི་ཤ་ཀུ་ནར་དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དང་རླུང་ཤུགས་མ་
མཚོན་པ་སྟེ། ལྟེ་བར་གནས་ཤིང་གློ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །རྩ་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཀོ་ཤ་ལར་རྡོ་རྗེ་ཧཱུྃ་མཛད་དང་ཆང་འཐུང་མ་ཡིན་ཅིང་རྒྱུ་མ་ནས་སྣ་རྩེར་འབྲེལ་ཏེ་རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བ་དང་ལྟོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་འབབ་པར་བྱེད་དོ།

以下是简体中文直译：
第301页至400页
勇猛女居住的样子，在脉中，气心空行父母居住，并说污浊界的牙齿、指甲等生成和流下。细小脉的形态居于头顶，在札兰达惹有大骨架和猛目女，如前所述，发和体毛流下和生成。脉尖母居于右耳，依托在乌迪亚那有骨架和光明，皮肤和垢秽流下和生成。左母脉居于后脑，在阿布达有张开獠牙和大鼻女，背等窝中的肉流下和生成。在普利拉马拉亚等四个外在圣地，空行母常常居住，在不可分离母等四脉中，白界分常常居住，所以这些被称为内外住处。第二是：
瞿陀婆利（牛的最胜施予者），短母，
产生筋脉的界流下，
罗摩湿伐利（欢喜自在），龟生，
骨链流下，
提毗拘提（天女城），修习母，
肝肉全部生成，
灌顶摩罗瓦（具鬘），称为，
心肉生成，
常时近所住处所说。
如是所说，短母脉居于左耳，在外在圣地瞿陀婆利，住有天敌和勇士慧母，筋脉产生的界流下。龟生母脉在罗摩湿伐利，有无量光和侏儒女，居于眉间，骨链生成的界流下。修习母脉在提毗拘提，有金刚光和楞伽自在母，居于眼外，肝肉全部生成。灌顶母脉在摩罗瓦，称为金刚身和树荫母，连接肩膀和肩胛骨根部，心肉流下和生成。在外在圣地瞿陀婆利等四处，空行母们有时居住，内在的短母脉等四脉中白界分有时居住，所以称为常住处和近住处。
这八个若配合其他坛城轮，则是胜乐意轮的勇士和瑜伽女们。第二，田和近田的解说：
过失母称为迦摩鲁（欲形），
眼球肉流下，
尾母是乌迪亚，
从乳际流通胆汁生成，
魔母是提舍俱那（三善相），
生成肺，
夜母称为俱舍罗（具德），
肠链流下，
受用田和近田所说。
如是所说，称为过失母的脉，在外在圣地迦摩鲁巴，象征着芽具者和地护母，从两腋下交叉，从肝脏到眼球的肉生成和流下。尾母脉是在乌迪亚那地方，象征金刚发髻者和大恐怖母，从两乳之间流通而住，大肠和胆汁界流下和生成。魔母脉在提舍俱那地方，象征大勇士和风力母，居于脐部，生成肺。称为夜母的脉在俱舍罗地方，是金刚吽作和饮酒母，从肠连接到鼻尖，肠链和腹部生成和流下。


 །ཀཱཾ་རུ་དང་ཨོ་ཌཱི་ཡ་ནར་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཚོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་སྐྱོན་མ་དང་མཇུག་མར་རྟག་ཏུ་ཁམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཞིང་དང་། ཏྲི་ཤ་ཀུ་ན་དང་ཀོ་ཤ་ལར་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་རེས་ཚོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་མ་མོ་དང་མཚན་མོར་རེས་ཁམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཉེ་བའི་ཞིང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་ཚནྡྷོ་དང་ཉེ་ཚན་བཤད་པ་ནི། བསིལ་སྦྱིན་ཀ་ལིངྐ་ཡིན་ཏེ། །སྟ་ཟུར་ནས་འབྲེལ་གྲོད་པ་བསྐྱེད། །ཚ་བ་མ་ནི་ལམ་པཱ་ཀ། འཕྱང་བ་ཅན། །ལྟོ་བ་གཉེ་མ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །གཞོལ་མ་ཀཉྩིར་བཤད་པ་སྟེ། །བཤང་བ་འབབ་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད། །རངས་མ་ཧི་མཱ་ལ་ཡ་གངས་ཅན། སྟེ། །མཚམས་དབུས་འགེངས་པའི་རྒྱུངས་པ་འབབ། །དྭངས་སྙིགས་འདྲེས་པར་གནས་པས་ན། །ཚནྡྷོ་ཉེ་བའི་ཚནྡྷོར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་
ཏེ། རྩ་བསིལ་སྦྱིན་མ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཀ་ལིངྐར་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་དང་སྔོ་སངས་ལྷ་མོ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ནས་འགྲམ་པ་དང་རྩིབས་ལོགས་སོགས་སྟ་ཟུར་དུ་འབྲེལ་ཞིང་གྲོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། རྩ་ཚ་བ་མའམ་དྲོད་མ་ནི་ལམ་པ་ཀར་རྡོ་རྗེ་བཟང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་བཟང་མོ་སྟེ། མགྲིན་པའི་དབུས་ནས་ལྟེ་བར་གནས་ཤིང་ལྟོ་བ་དང་གཉེ་མ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དེ་གཉིས་སུ་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་འདྲེས་པར་གནས་ཤིང་རྟག་ཏུ་ཁྲུས་བྱེད་ལ། རྩ་དེ་གཉིས་སུ་རྣམ་རྟོག་འཁྲུ་བའི་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཁམས་འདྲེས་པར་གནས་པས་ཕྱི་ནང་གི་ཚནྡྷོ་ཧ་ཞེས་ཟེར་ལ། རྩ་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་ནི་གཡོན་གྱི་ཆ་ལ་གནས་ཤིང་རྐྱང་མའི་ཆར་སྐྱེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རོ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ཐབས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པའི་རྩ་བཅུ་ནི། རྩ་གཞོལ་མ་ནི་ཡུལ་ཀཉྩིར་འཇིགས་བྱེད་ཆེན་པོ་དང་རྟ་རྣ་མར་བཤད་པ་སྟེ། སྙིང་ག་ནས་བཤང་ལམ་དུ་འབྲེལ་ཞིང་བཤང་བ་འབབ་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ལ། རྩ་རངས་མ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཧི་མཱ་ལ་ཡར་མིག་མི་བཟང་དང་བྱ་གདོང་མ་སྟེ། མཚོག་མ་དང་ལྒང་པར་འབྲེལ་ཞིང་དེའི་མཚམས་
མཐའི་དབུས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་འགེངས་པའི་རྒྱུངས་པ་འབབ་ཅིང་བསྐྱེད་དོ། །ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་དེ་གཉིས་སུ་རེས་འགའ་དྭངས་སྙིགས་འདྲེས་པར་གནས་པ་དང་། རེས་འགའ་ཁྲུས་བྱེད་པས་ཉེ་བའི་ཚནྡྷོ་ཧ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བརྒྱད་ནི་གཞན་དུ་གསུང་གི་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའོ། །བཞི་པ་འདུ་བ་དང་ཉེ་འདུ་བཤད་པ་ནི། པྲེ་ཏ་པུ་ར་གཟུགས་ཅན་མ། །རྟག་ཏུ་རྣག་ནི་འབབ་པ་ཡིན། །གྲྀ་ཧ་དེ་ཝ་ཁྱིམ་གྱི་ལྷ། ཐུན་མོང་མ། །བད་ཀན་འབབ་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་སྦྱིན་སཽ་རཥྚ་ཡུལ་འཁོར་བཟང་པོ། སྟེ། །ཁྲག་གི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །སྭརྞ་དྭཱི་པ་གསེར་གླིང་། སྦྱོར་བྲལ་མ། །རྟག་ཏུ་རྔུལ་ནི་འབབ་པར་བྱེད། །དྭངས་སྙིགས་འདུ་དང་ཉེ་འདུར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་ཤིན་ཏུ་གཟུགས་ཅན་མ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་པྲེ་ཏ་པུ་རིར་སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་འཁོར་ལོའི་ཤུགས་མ་མཚོན་པ་སྟེ། མཚན་མ་ལ་གནས་ཤིང་དུས་རྟག་ཏུ་རྣག་ནི་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་ཐུན་མོང་མའམ་སྤྱི་མ་ནི་གྲྀ་ཧ་དེ་ཝར་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང་དུང་སྐྱེས་མ་སྟེ་བཤང་ལམ་དུ་གནས་ཤིང་བད་ཀན་འབབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དེ་གཉིས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་
རྣམས་ཚོགས་འཁོར་ལ་འདུ་ཞིང་། ནང་དུ་རྩ་དེ་གཉིས་སུ་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཁམས་འདུ་བས་ཕྱི་ནང་གི་འདུ་བར་གསུངས་སོ། །རྩ་རྒྱུ་སྦྱིན་མ་ནི་སཽ་རཥྚར་རྟ་མགྲིན་མ་དང་ཆང་ཚོང་མ་སྟེ་བརླ་ཟུར་ལ་གནས་ཤིང་ཁྲག་གི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྩ་སྦྱོར་བྲལ་མ་ནི་ཡུལ་སུ་ཝརྞ་དྭཱི་པར་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་འཁོར་ལོའི་གོ་ཆ་མ་སྟེ་བྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་དུས་རྟག་ཏུ་རྔུལ་ནི་འབབ་བར་བྱེད་དོ།

以下是简体中文直译：
在迦摩鲁和乌迪亚那，勇士空行众常常享用聚会，在过失母和尾母中常常享用界，所以这两者被称为内外田；在提舍俱那和俱舍罗，业和智慧空行众有时享用聚会，在魔母和夜母中有时享用界，所以这两者被称为内外近田。第三，澡池和近澡池的解说：
清凉施是迦陵迦，
从肋胁连接生成腹，
热母是蓝波迦，垂下者，
腹部小肠生成，
流入母在干支所说，
粪便流下的助缘作，
满母是喜马拉雅雪山，
填满中间脊髓流下，
因为净垢混杂而住，
澡池近澡池所说。
如是所说，清凉施母脉是外在的迦陵迦，象征极其善妙和蓝色天女，从口连接到脸颊和肋侧等肋胁处，生成腹部；热母脉或温母在蓝波迦，是金刚善妙和极善女，从喉中央到脐部而住，生成腹部和小肠。在那两个地方，业和智慧空行众混合而住，常常做沐浴，在那两条脉中，洗涤分别的净垢界混杂而住，所以称为内外澡池。这十四条脉位于左边部分，生于左脉，是智慧的本性，依靠右脉而成为方便部分的十条脉是：流入母脉在干支地方，是大恐怖和马耳女，从心连接到粪门，作为粪便流下的助缘；满母脉在外在的喜马拉雅，是不善眼和鸟面母，连接到锁骨和膀胱，填满那两者之间的边界中央，即那两者之间，脊髓流下和生成。在内外两地方，有时净垢混杂而住，有时沐浴，所以称为近澡池。这八个在其他处为语轮的勇士和瑜伽女。第四，会集和近会集的解说：
饿鬼城形体母，
常时脓流下，
格里哈提瓦家神，共同母，
痰流下，
施因索拉斯达好地方，
血的力量生成，
苏伐尔纳提巴金洲，离合母，
常时汗流下，
净垢会集和近会集所说。
如是所说，极具形体母脉在外在的饿鬼城，象征大力和轮势母，居于性器，常时脓流下。共同母或普遍母脉在格里哈提瓦，是宝金刚和海螺生母，居于粪门，痰流下。在外在的这两个地方，空行母们聚会而集合，在内在这两条脉中，净垢界会集，所以称为内外会集。施因母脉在索拉斯达，是马头母和卖酒女，居于大腿侧，生成血的力量。离合母脉在苏伐尔纳提巴地方，是虚空藏和轮甲母，居于小腿，常时汗流下。


 །ཡུལ་དེ་གཉིས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་རེས་འགའ་ཚོགས་འཁོར་ལ་འདུ་ཤིང་རྩ་དེ་གཉིས་སུ་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཁམས་རེས་འགའ་འདུ་བས་ཕྱི་ནང་གི་ཉེ་བའི་འདུ་བར་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་ཁྲོད་བཤད་པ་ནི། སྡུ་གུ་ཞེས་བྱ་ནཱ་ག་ར། །ཚིལ་ནི་འབབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གྲུབ་མ་ཞེས་བྱ་སིན་དྷུར་བརྗོད། །མཆི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །མ་རུ་མྱ་ངམ་གྱི་གྲུ། ཞེས་བྱ་འཚེད་མ་སྟེ། །ལུད་པ་མཆིལ་མ་བསྐྱེད་ཅིང་འབབ། །ཀུ་ལུ་ཏ་རིགས་ཉིད། ནི་ཡིད་བཟང་སྟེ། །རྟག་ཏུ་སྣ་ཆུ་འབབ་པ་ཡིན། །བདེ་མེད་དུར་ཁྲོད་དེ་ཉེ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་སྡུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ནཱ་ག་རར་ཧེ་རུ་ཀ་དང་། ཤིན་ཏུ་དཔའ་མོ་སྟེ་རྐང་
པའི་སོར་མོ་ལ་གནས་ཤིང་ཚིལ་ནི་འབབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྩ་གྲུབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སིནྡྷུ་ར་པདྨ་གར་དབང་དང་སྟོབས་ཆེན་མོར་བརྗོད་དེ་རྐང་པའི་བོལ་ལ་གནས་ཤིང་མཆི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་གཉིས་སུ་སྙིགས་མའི་ཁམས་འདོར་བ་དང་རྣམ་རྟོག་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། རྩ་དེ་གཉིས་ལ་བདེ་བ་མེད་པས་ན་ཕྱི་ནང་གི་དུར་ཁྲོད་དོ། །རྩ་འཚེད་མ་ནི་ཡུལ་མ་རུར་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་ལ་གནས་ཤིང་ལུད་པ་དང་མཆིལ་མ་སྐྱེད་ཅིང་འབབ་ལ། རྩ་ཡིད་བཟང་མ་ནི་ཡུལ་ཀུ་ལུ་ཏར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་བརྩོན་ཆེན་མ་སྟེ་པུས་མོའི་གཉེན་གོང་དུ་གནས་ཤིང་རྟག་ཏུ་སྣ་ཆུ་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་གཉིས་སུ་སྙིགས་མའི་ཁམས་རེས་འདོར་ཞིང་རྣམ་རྟོག་རེས་འགའ་གཅོད་ལ། རྩ་དེ་གཉིས་སུ་རེས་འགའ་བདེ་བ་མེད་པས་ཉེ་བའི་དུར་ཁྲོད་དོ། །དེ་བརྒྱད་ནི་སྐུའི་འཁོར་ལོའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་ཉེར་བཞི་དང་གནས་སྦྱར་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཀུན་སྤྱོད་དང་སཾ་བུ་ཊི་ལས་འབྱུང་ཞིང་ལུས་དང་གནས་སྦྱར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འདིར་
དྭགས་རམ་པས། གནས་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཉིས་དང་སྦྱར་ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་དང་། ཙ་རི་ཏྲ་དང་གངས་ཅན་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་བཤད་པ་ལས་འཕྲོས་ནས་ལུང་རིགས་ཀྱི་དགག་སྒྲུབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་མཛད་དོ། །ལྔ་པ་དཀར་ཆའི་འཕོ་བའི་རིམ་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཁམས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་འགྱུར་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཐིག་ལེའི་དྭངས་མའི་འཕོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁམས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་ཚུལ་དང་། ཁམས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ད་ལྟ་གནས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཁམས་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི། །ཐིམ་པ་སྙིགས་མར་གྱུར་པ་སྟེ། །ལོངས་སྤྱོད་དྭངས་མ་དཀར་ཆ་ཡིན། །བདག་པོ་རྩ་བ་རླུང་ཁྲག་འདྲེས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྩ་ཆེན་ཉེར་བཞིར་འབབ་པའི་ཁམས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཐིམ། ལོངས་སྤྱོད། བདག་པོ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཐིམ་པ་ནི་བྱ་བ་རྫོགས་ནས་སྙིགས་མར་གྱུར་པ་འདས་པའི་ཆ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལས་བྱེད་
བཞིན་པ་གཙོ་བོར་དཀར་ཆ་ད་ལྟར་བ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་པོ་ནི་དྭངས་སྙིགས་གཉིས་ཀའི་རྩ་བ་སྟེ་རྒྱུ་ཡིན་པས་རླུང་ཁྲག་འདྲེས་པ་མ་འོངས་པའི་ཆ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文直译：
在那两个地方，空行母众有时聚集于聚会，在那两条脉中，净垢界有时会集，所以说为内外近会集。第五，墓地和近墓地的解说：
集聚称为那嘎拉，
脂肪流下，
成就母称为信度所说，
泪液生成，
马卢荒漠的角，称为煮母，
痰液唾液生成流下，
库鲁达种姓，是善意，
常时鼻水流下，
无乐墓地和近墓地。
如是所说，称为集聚的脉是在那嘎拉地方，是黑鲁卡和极勇母，居于脚趾，脂肪流下；称为成就母的脉在信度地方，所说是莲花舞自在和大力母，居于脚掌，泪液生成。在那两个地方，舍弃污浊界和切断分别念，在那两条脉中没有乐，所以是内外墓地。煮母脉在马卢地方，称为毗卢遮那和转轮女，居于脚大拇指，痰液和唾液生成流下；善意母脉在库鲁达地方，是金刚萨埵和大勤母，居于膝上部，常时鼻水流下。在那两个地方，污浊界有时舍弃，分别念有时切断，在那两条脉中有时没有乐，所以是近墓地。这八个是身轮的勇士和瑜伽女。
如是二十四脉与处所结合，出自《瑜伽母行经》和《三部合》，与身体和处所结合出自《金刚鬘》。在此，达然巴将处所等与十二地结合，解释道路修行方式如《无垢光》的意趣，从查利特拉和雪山等外在圣地的解说展开，做了非常广泛的教证和理证的破立。
第五，白分转移次第的解说分两部分：总说七十二界的变化方式，特别解说明点精华的转移。第一部分又分两部分：七十二界的变化方式和七万二千界现在安住的方式。
第一是：
如是界有二十四，
融合成为污垢，
受用精华是白分，
主人根本风血混合。
如是所说，如是在二十四大脉中流下的界有二十四，每一个分为融合、受用、主人三种，因此变为七十二。融合是指完成作用后成为污垢，是过去的部分；受用是从界的精华中正在作用，主要是白分，是现在部分；产生它的主人是净垢两者的根本，即因，是风血混合，是未来部分。


 །གཉིས་པ་ནི། རེ་རེའང་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གསུམ་སྟེ། །རླུང་དང་དཀར་དམར་གསུམ་བདག་ཉིད། །བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་རེ་རེའང་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི། ཐིམ་པ་རླུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉེར་བཞི་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་དཀར་ཆ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉེར་བཞི། བདག་པོ་དམར་ཆ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉེར་བཞི་སྟེ་ཟླ་ཉི་སྒྲ་གཅན་གྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་ཕྱེད་བཞིའི་གྲངས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྩ་གནས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་སྟོད་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མའི་འཕོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་གཉིས། འཕོ་བའི་རིམ་པ་དང་། འཕོས་པའི་བྱེད་ལས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཁྱད་པར་དྭངས་མ་ཟླ་བ་ནི། །སྤྱི་བོ་ནས་ནི་བཅུ་དྲུག་རྩ། །ཁམས་བཞི་ལྡན་པ་མགྲིན་པར་འབབ། །
བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་ཅན། །མེ་ལ་གཅིག་ཏུ་འབབ་པས་ན། །དུང་ཅན་མཐར་ནི་འཛག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁམས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་དཀར་ཆའི་དྭངས་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟླ་བ་བཟང་པོ་ནི་སྤྱི་བོའི་རྩ་འདབ་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྩ་ནས་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་རྩ་བའི་ཁམས་བཞི་པོ་རེ་རེ་བཞིན་སའི་ས། སའི་ཆུ། སའི་མེ། སའི་རླུང་ཞེས་སོགས་འབྱུང་ཆུང་གི་དབྱེ་བས་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བའི་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐིག་ལེ་ཡང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་རེ་རིམ་པར་བསྡོམས་པས་ཆ་བཅུ་དྲུག་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འབབས་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྨིན་པས་གྲངས་ཇེ་ཉུང་ལ་སོང་ནས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེའི་ཕྱེད་ཆ་བརྒྱད་དུ་གྱུར་པ་སྙིང་གར་འབབ། བརྒྱད་པོ་དེའི་ཕྱེད་ཆ་བཞིར་གྱུར་པ་ལྟེ་བའི་འཁོར་ལོའི་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞིར་འབབས། དེ་ནས་ཐིག་ལེ་ཅན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དམར་ཆའི་དྭངས་མ་ཨ་ཤད་ཀྱི་མེ་ལ་འབབ་པས་ན། རྩ་དུང་ཅན་མར་ཇི་ཙམ་གནས་ཀྱི་རིང་ལ་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་དེའི་མཐར་ནི་འཆིང་བར་མི་ནུས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་འཛག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཚེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འཕོ་བ་ཞེས་ད་ལྟ་བླ་གནས་སུ་གྲགས་པ། ཡར་ངོ་ལ་དཀར་ཆ་འཕེལ་བ་དང་། མར་ངོ་ལ་དམར་ཆ་འགྲིབ་པའི་རིམ་པས་འཕོ་བའི་ཚུལ་དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་བྱུང་ཞིང་། སྨན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀུན་ཏུ་འཁྱམས་པ་བླ་གནས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་པ་དེའང་འདི་དང་ཆ་མཐུན་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་དགའ་བས། །ཆགས་བསྐྱེད་རྨོངས་བྱས་སྡང་སེམས་སྐྱེ། །འཁོར་བ་བསྐྱེད་བྱེད་གཞིར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛག་པར་བྱེད་པ་འདིས་ནི་དུག་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁམས་འཕོ་ཁར་ཐིག་ལེ་འཕེལ་བས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་ཐོག་མར་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་ཅིང་། ཆགས་པའི་དབང་གིས་རྒྱུད་རྨོངས་པར་བྱས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་མ་ཤེས་པས་གཏི་མུག་བསྐྱེད་ནས། འཛག་པ་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་
ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དུག་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བས་ན་འཛག་པ་འདི་ནི་འཁོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། མཆོག་མི་འགྱུར་ལས་འཛག་བདེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །བཞི་པ་གཉེན་པོའི་ཐིག་ལེ་འཆིང་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ། གང་གིས་འཆིང་བ། འཆིང་བའི་རིམ་པ། བཅིངས་པའི་འབྲས་བུའོ།

以下是简体中文直译：
第二是：
每一个分为三千，
风和白红三自性，
遍及至极汗毛孔。
如是所说，二十四界中的每一个又分为三千，因此成为七万二千，即融合以风为主的二万四千，受用以白分为主的二万四千，主人以红分为主的二万四千，是月、日、罗睺三界的自性，遍及具有四亿半数量的身体汗毛孔极限处的脉，如上释所说。
第二，特别解说明点精华的转移分两部分：转移的次第和转移的作用。
第一是：
特别精华月亮，
从头顶十六脉，
具四界降至喉，
十六半半具明点，
由于降入火成一，
最终在海螺脉漏泄。
如是所说，从七万二千界等中特别是白分精华菩提心善月，从头顶脉瓣十六的脉中，地水火风四根本界各自分为地的地、地的水、地的火、地的风等，以小元素的分类分为四四，与具有十六脉瓣相应，明点也由方便智慧二者依次合并为十六分，降入喉部受用轮。由于大乐成熟，数量逐渐减少，十六的一半变成八分，降入心间；八的一半变成四分，降入脐轮交界处的四脉；然后具明点，即成为一体的红分精华阿夏德的火降下，因此在海螺脉中住多久，就转变为月亮上弦圆满十六分，如是大乐圆满之后，最终无法束缚而向外漏泄。依据这个，在身体外部一切关节处也有日数本性的界转移，即现在所称的命位，上弦白分增长，下弦红分减少的次第转移方式，如《时轮续》中广说，也出现在计算论典中，医学论典中所说的"遍行命位脉"也与此相符。
第二是：
一切有身心欢喜，
生贪使迷生嗔心，
成为轮回生因基。
如是所说，如是漏泄会产生三毒烦恼，在界将转移时明点增长，使众有情心生欢喜，因此首先生贪，由贪力使心迷惑，不认识俱生智慧而生愚痴，在漏泄时离贪而生嗔心，如是由三毒力在轮回中流转，所以这漏泄成为轮回生因的基础，如《无上续》所说漏泄乐是轮回根本，意义相同。第四，对治明点束缚的次第分三部分：由何束缚，束缚的次第，束缚的果。


 །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཐབས་ལྡན་པས། །འཛག་བྲལ་དངུལ་ཆུ་ལྟ་བུར་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་ཀྱི་མེས་བཅིངས་ན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འཕོས་པ་ལས་གཉིས་སྣང་དུ་མཆེད་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ལ། འཕོ་མེད་དུ་བཅིངས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་ཏེ་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་བས། འཕོ་མེད་དུ་འཆིང་བའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་ཤིང་། དེའང་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་འཆད་འགྱུར་དང་ལྡན་པས་ཁམས་འཛག་བྲལ་དུ་འཆིང་བར་ནུས་པ་དཔེར་ན། དངུལ་ཆུ་བཀྲུ་བ་དང་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་མེས་བཅིངས་ན་ལེགས་པར་འཆིང་ནུས་པ་བཞིན་དུ། ལས་རྒྱ་
དང་ཆོས་སམ་ཡེ་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་མེས་ཁམས་འཛག་བྲལ་དུ་བཅིངས་ན་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ནང་གིས་ལམ་བགྲོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ན་ཞེས་པ་ཚིག་ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་སྒྲའོ། །ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལས་རྒྱ་ལའང་། སྔགས་སྐྱེས། ཞིང་སྐྱེས། རིགས་སྐྱེས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་དང་ཡོན་ཏན་མཉམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་ལྡན་སྔགས་བསྒྲུབས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་སུམ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་ལས་སྐྱེས་པའི་དཔའ་མོའི་རིགས་སོ། གསུམ་པ་ནི། རིགས་ལྔའི་ཁ་དོག་དང་ཕྱག་མཚན་ཅི་རིགས་པའི་རྟགས་ཅན་ནོ། ཡེ་རྒྱ་ནི། ཡི་དམ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམས་པ་ལྟ་བུས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པས་ཀུན་བཏགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རིག་མའོ། ཕྱག་ཆེན་ནམ་ཕྱག་རྒྱ་བཟང་མོ་ནི། གཞན་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རིག་མ་གང་ཡང་མིན་པ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ཐབས་དེས་འཆིང་ནུས་པ་དང་བཅིངས་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དཔེ་ནི། དངུལ་ཆུ་མེ་དང་འཕྲད་ན་འཕྲད་མ་ཐག་འབྲོས་ཀྱང་རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་སྦྱར་ན་མེ་ཉིད་ཀྱིས་འཆིང་ནུས་པ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་པདྨ་ལ་རེག་
ན་ཁམས་འཛག་ཀྱང་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ན་རེག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆིང་བ། དངུལ་ཆུ་བཅིངས་ན་ལྕགས་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ནུས་པ་ལྟར་ཁམས་བཅིངས་ན་སྙིགས་མའི་ཕུང་ཁམས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྒྱུར་ནུས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཐོང་ལམ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་མཚན་རྩ་བཞི་དག་པ་རུ། །འགགས་པས་བདེན་མཐོང་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སོར་བསམ་དང་། སྲོག་རྩོལ་སྦྱངས་ནས་འཛིན་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩ་བཞི་འཕོ་མེད་ཀྱི་རྟེན་དུ་དག་པར་བྱས་ནས་བྱང་སེམས་སྐ་བ་དང་སླ་བ་མི་འཛག་ཅིང་དུས་སྦྱོར་གཅིག་གི་རླུང་འགགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་ཞིང་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་རྫོགས་པས་མོས་སྤྱོད་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པས། །བརྟན་བྱས་གྱེན་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། །ས་ནི་བཅུ་གཉིས་རིམ་པ་ལྟར། ཐོབ་བྱེད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་སྒོམ་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཡན་ལག་
སྦྱངས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་བཅུ། དཀོན་མཆོག་གསུམ། ཚུལ་ཁྲིམས། གཏོང་བ། ལྷ་རྗེས་དྲན་ཏེ། རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་གམ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཐིག་ལེ་མི་འཕོ་བར་བརྟན་པར་བྱས་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་ངང་གིས་གྱེན་ལ་འགྲོ་ཞིང་། དེ་ལྟར་སོང་བས་ས་ནི་བཅུ་གཉིས་རིམ་པ་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ནོར་བུ་ནས་སྤྱི་གཙུག་གི་བར་ལ་ལས་རླུང་སོགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རེ་འགགས་ནས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སོགས་གྲངས་དེ་སྙེད་རེ་འཕེལ་ཏེ་ས་བཅུ་གཉིས་བགྲོད་ནས་སངས་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ནོར་བུར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་གསང་འཁོར་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་འཁོར་ལོ་ལྔ་ལས་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་ས་བཅུ་དང་གཙུག་ཏོར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སོ།

以下是简体中文直译：
第一是：
以佛所说方便具足，
离漏如水银，
以三印的火束缚，
如是所说，菩提心转移后扩散为二现而在轮回中流转，若束缚为无转移，则生起俱生智慧而趋向涅槃，所以必须努力于无转移束缚的方法。而且，具足金刚持佛所说的特殊方法，如后所述，能将界束缚为无漏，例如，水银若用洗涤和熬炼等配方具足的火束缚，则能很好地束缚，同样，若用事印、法印或智印和大手印三者之火将界束缚为无漏，就能如下所述趋行内道。"那"字是引导后文的词。
三印中第一事印又分为咒生、田生和种生三种。第一是：以具相的自身和功德相同的手印，通过修持咒语的力量而成就。第二是：从三十二处所田中出生的勇母种姓。第三是：具有五部色彩和手印标志的有相者。智印是：如观想本尊父母而入等至，实际上虽不存在却由分别遍计而成的意识明妃。大手印或殊胜手印是：非他身也非意识明妃的具一切最胜空性。
能以此方法束缚，束缚后成为殊胜的比喻是：水银遇火虽立即逃离，但若配合特殊物质，则能被火本身束缚，同样，金刚莲接触时虽界漏泄，但若具足特殊方法，接触本身就能束缚。水银束缚后能将铁转为金，同样，界束缚后能将污垢蕴界转为佛。
第二分两部分：获得见道的次第和趋行修道的次第。
第一是：
胜幢四脉清净中，
由止息而见真理结合。
如是所说，修习数息观和调息后，在执持阶段，使胜幢即金刚珠的四脉成为无转移的依止而清净，使菩提心坚硬和柔软不漏泄，由一瑜伽时的风止息而直接结合见真理的义，圆满执持支分，完成胜解行，获得圣者初地见道。
第二是：
具足十六随念，
稳固后向上行，
如次获得十二地。
如是所说，之后修习具有修道特征的随念支分，忆念十度、三宝、戒律、布施、本尊随念等十六随念或十六喜，使明点不转移而稳固，在三摩地阶段自然向上行，如是行进，依次获得十二地。从珠至头顶之间，业风等二万一千六百个止息，最极不变乐的刹那等相同数量增长，趋行十二地而成佛，在珠处是胜解行地，从秘轮到头顶的五轮中，每两轮为菩萨圣者的十地，在顶髻获得佛地。
;


 །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ནི། །མཐར་སོན་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅིངས་པས་ཁམས་གྱེན་ལ་ལོག་པའི་དབང་ལས་མས་བརྟན་པའི་
དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ནི་མཐར་གཙུག་ཏོར་དུ་སོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དུག་གསུམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་འཆིངས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་པས། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འགགས་ཤིང་དག་པར་བྱེད་དོ། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ནི། བྱང་སེམས་བཅིངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་བཞི་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞིར་ཕྱེ་བས། སྤྱི་བོར་དགའ་བའི་དགའ་བ། དགའ་བའི་མཆོག་དགའ། དགའ་བའི་ཁྱད་དགའ། དགའ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྐུའི་དགའ་བ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགྲིན་པར་མཆོག་དགའི་དགའ་བ་སོགས་བཞི་ནི་གསུང་གི་དགའ་བ་བཞི་དང་། སྙིང་གར་ཁྱད་དགའི་དགའ་བ་སོགས་བཞི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་དང་། ལྟེ་བར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དགའ་བ་སོགས་བཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ །དེས་ན་དགའ་བ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གསང་གནས་ནས་མས་བརྟན་པས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དག་པའི་ཚུལ་དྲི་
མེད་འོད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་ཀུན་མཚན་དཔེའི་མེ་ཏོག་རྒྱས། །སྐད་ཅིག་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས། །བཅོམ་ལྡན་དེ་ཉིད་གཟིགས་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞིའི་སྐབས་སུ་ཁམས་དཀར་པོའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐབས་ཤེས་སུ་དབྱེ་བས་མཚན་སོ་གཉིས་དང་། དམར་པོའི་གཞི་ཀཱ་ལི་བཞི་བཅུ་ལ་ཐབས་ཤེས་སུ་དབྱེ་བས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུར་བཤད་པས། དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་ལུས་ཀུན་ལ་མཚན་བཟང་པོ་སོ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པས་མཛེས་པའི་གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བརྟག་གཉིས་སུ་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་གཞི་ལ་བཞུགས་པའི་ཚུལ་གསུངས་ལ། དྲི་མེད་འོད་དང་མདོ་
སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླ་མར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཞར་ལ་སྐྱོན་བསལ་བ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། སྐྱོན་གྱི་གཞི་ངོས་བཟུང་བ། དེས་སྐྱོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། སྐྱོན་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟན། བཤད། བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྙིགས་མ་ཕལ་ཆེར་ནད་བསྐྱེད་པ། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། ཁམས་གྱི་སྙིགས་མ་ཕལ་ཆེར་གྱི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

 །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས། གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ནི། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ནི། །མཐར་སོན་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅིངས་པས་ཁམས་གྱེན་ལ་ལོག་པའི་དབང་ལས་མས་བརྟན་པའི་
དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ནི་མཐར་གཙུག་ཏོར་དུ་སོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དུག་གསུམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་འཆིངས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་པས། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འགགས་ཤིང་དག་པར་བྱེད་དོ། དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་ནི། བྱང་སེམས་བཅིངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་བཞི་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞིར་ཕྱེ་བས། སྤྱི་བོར་དགའ་བའི་དགའ་བ། དགའ་བའི་མཆོག་དགའ། དགའ་བའི་ཁྱད་དགའ། དགའ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྐུའི་དགའ་བ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མགྲིན་པར་མཆོག་དགའི་དགའ་བ་སོགས་བཞི་ནི་གསུང་གི་དགའ་བ་བཞི་དང་། སྙིང་གར་ཁྱད་དགའི་དགའ་བ་སོགས་བཞི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་དང་། ལྟེ་བར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དགའ་བ་སོགས་བཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ །དེས་ན་དགའ་བ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གསང་གནས་ནས་མས་བརྟན་པས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དག་པའི་ཚུལ་དྲི་
མེད་འོད་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་ཀུན་མཚན་དཔེའི་མེ་ཏོག་རྒྱས། །སྐད་ཅིག་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས། །བཅོམ་ལྡན་དེ་ཉིད་གཟིགས་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞིའི་སྐབས་སུ་ཁམས་དཀར་པོའི་ཆ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐབས་ཤེས་སུ་དབྱེ་བས་མཚན་སོ་གཉིས་དང་། དམར་པོའི་གཞི་ཀཱ་ལི་བཞི་བཅུ་ལ་ཐབས་ཤེས་སུ་དབྱེ་བས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུར་བཤད་པས། དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་ལུས་ཀུན་ལ་མཚན་བཟང་པོ་སོ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པས་མཛེས་པའི་གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། གསུང་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བརྟག་གཉིས་སུ་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་གཞི་ལ་བཞུགས་པའི་ཚུལ་གསུངས་ལ། དྲི་མེད་འོད་དང་མདོ་
སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་རྒྱུད་བླ་མར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ཞར་ལ་སྐྱོན་བསལ་བ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། སྐྱོན་གྱི་གཞི་ངོས་བཟུང་བ། དེས་སྐྱོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། སྐྱོན་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བསྟན། བཤད། བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྙིགས་མ་ཕལ་ཆེར་ནད་བསྐྱེད་པ། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་སྟེ། ཁམས་གྱི་སྙིགས་མ་ཕལ་ཆེར་གྱི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
直译：
第三，果有二。暂时之果和究竟之果。第一，
"十六喜，
最终达到十二缘起清净。"
如是说，这样通过约束菩提心，由气向上逆转的力量，从下而稳固的十六喜，最终到达顶髻，与精华一起约束三毒之分别念，清净为智慧，使十二缘起支逆序停息而清净。十六喜是：由约束菩提心所生的四喜，分为身、语、意、智慧四种喜，在头顶有喜的喜、喜的胜喜、喜的殊喜、喜的俱生喜，这些体验是身的四喜；同样，在喉部有胜喜的喜等四种，是语的四喜；在心部有殊喜的喜等四种，是意的四喜；在脐部有俱生喜的喜等四种，是智慧的四喜，共十六喜。因此，十六喜即大悲，与十六空性无二地体验，从密处向上稳固脉、气、明点及十二缘起清净的方式，《无垢光》中有详细解说。
第二，
"全身遍开妙相花，
刹那现证菩提果。
世尊如是观见说。"
如是说，在基础阶段，白精十六分以方便智慧分类为三十二相；红精基础四十咔厘（Kali）以方便智慧分类为八十随好。由脱离障碍，全身开显三十二妙相和八十随好之花而庄严的利他色身，佛陀金刚化身，金刚圆满受用语身，二者在一刹那中于一切法界圆满证悟菩提的自利法身大乐所特殊成就的金刚意，世尊如实无误观见，在无上续部《密集》中宣说六十四种功德安住于基础的方式，《无垢光》和诸经典的内容也在《现观庄严论》和《宝性论》中宣说。
第五附带显示除过患，分三：确认过患的基础、产生过患的原因、消除过患的方法。第一又分三：示、说、摄。第一：
"浊垢多数生疾病。"
这一句说，身体的浊垢多数生风、胆、痰等疾病。


 །གཉིས་པ་ནི། ཀླད་པ་དཀར་ཆ་བད་ཀན་ཏེ། །སྟེང་དུ་གནས་ཀྱང་ས་ཆུ་ཡི། །རང་བཞིན་ཐུར་ལ་འབྱུང་བ་སྟེ། །ལྟེ་བ་གསང་བ་རླུང་རང་བཞིན། །འོག་ཏུ་གནས་ཀྱང་གྱེན་ལ་འགྲོ། །མཁྲིས་ཁྲག་མཆིན་བརྟེན་བར་གནས་ཀྱང་། །རླུང་ལྡན་མེ་བཞིན་གྱེན་དུ་འབར། །བད་ལྡན་ཆུ་བཞིན་འོག་ཏུ་འགྲོ། །བད་ཀན་གཏི་མུག་ལྡན་པ་སྟེ། །མཁྲིས་པ་ཞེ་སྡང་ལྷན་ཅིག་ཉིད། །རླུང་དང་ཆགས་ལྡན་ཀུན་གྱི་གྲོགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིགས་མས་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དཀར་ཆའི་སྙིགས་མས་བསྐྱེད་པ་བད་ཀན་གྱི་ནད་ནི་ཀླད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟེང་དུ་གནས་ཀྱང་།
ངོ་བོ་ས་ཆུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཐུར་ལ་འགྲོ་ཞིང་འོག་ཏུ་དཔྱི་རྐེད་ཀྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་གྱི་སྙིགས་མས་བསྐྱེད་པ་རླུང་གི་ནད་ནི་ལྟེ་བ་དང་གསང་བའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་འོག་ཏུ་གནས་ཀྱང་། ངོ་བོ་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གྱེན་ལ་འགྲོ་ཞིང་སྟེང་དུ་མགོ་བོ་འཁོར་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། དམར་ཆའི་སྙིགས་མས་བསྐྱེད་པ་མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་གི་ནད་ནི་མཆིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བར་ན་གནས་ཀྱང་། མི་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གྲོགས་རླུང་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་མེ་བཞིན་དུ་གྱེན་དུ་འབར་ནས་སྟོད་དུ་ནད་སྐྱེད། གྲོགས་བད་ཀན་དང་ལྡན་པའི་ཚེ་ཆུ་བཞིན་དུ་འོག་ཏུ་འགྲོ་བས་སྨད་དུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། ནད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དུག་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པས་བད་ཀན་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྲིས་པ་སྐྱེད་ལ། རྒྱུད་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པས་རླུང་སྐྱེད་པས་ན་རླུང་ནད་ཀྱིས་ནི་ནད་ཀུན་གྱི་སྐྱེད་འཕེལ་གྱི་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །རླུང་
མཁྲིས་བད་ཀན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆུ་མེ་རླུང་གསུམ་ནད་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གསུམ་གྱིས་ནི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བ་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་དེས་སྐྱོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལུས་ལ་ནད་བྱེད་སེམས་ལ་ཡང་། །བདེ་དང་རྟོག་དཔྱོད་རྟོག་པ་གཡོ། །གསུམ་གྱིས་བསམ་གཏན་སྐྱོན་ཡིན་ལ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་འཇིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་ལུས་ལ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་བྱེད་པར་མ་ཟད། སེམས་ལ་ཡང་དགའ་བདེ་རྟོག་དཔྱོད་རྟོག་པ་གཡོ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེའང་ཉི་མའི་སྙིགས་མས་ལུས་ལ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་དང་སེམས་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་རྟོག་དཔྱོད་མེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད། དེ་བཞིན་ཟླ་བའི་སྙིགས་མས་ལུས་ལ་བད་ཀན་གྱི་ནད་དང་སེམས་ལ་དགའ་བདེ་ཆུ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད། སྒྲ་གཅན་གྱི་སྙིགས་མས་ལུས་ལ་རླུང་གི་ནད་དང་སེམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཡོ་བ་རླུང་ལྟ་བུ་སྐྱེད་ཅིང་སྐྱོན་
གསུམ་པོ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པར་བྱེད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་མེས་འཇིག་པའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པས་དེ་མན་ཆད་མེས་འཇིག །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ཆུ་དང་། གསུམ་པ་རླུང་གིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གོ་རིམ་བཞིན་ནང་གི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་པོ་འདི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་མེ་ཆུ་རླུང་གསུམ་གྱིས་འཇིག་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱོན་གསུམ་པོ་དེས་མི་གཡོ་ཡང་མི་རྟག་པས་སྣོད་བཅུད་འབྱུང་འཇིག་མཉམ་པར་བཤད་དོ།

直译：
第二，
"脑白分为痰，
虽居上方，地水之
性质向下流出；
脐部密处风本性，
虽居下方却上升。
胆血依肝居中间，
伴风如火上方燃，
伴痰如水下方行。
痰湿伴随愚痴性，
胆与嗔恨同一体，
风与贪欲俱，众病友。"
如是说，浊垢生病的方式是怎样的呢？由白分浊垢所生的痰湿病依靠脑部，虽然居于上方，但因其本质是地水性，故向下流动，在下部产生髋部、腰部等疾病。由罗睺（食月）浊垢所生的风病依靠脐部和密处，虽居下方，但因其本质是风性，故向上升，在上部产生头晕等疾病。由红分浊垢所生的胆病和血病依靠肝脏，虽居中间，但因其不稳定的性质，当伴随风时，如火般向上燃烧，在上部生病；当伴随痰湿时，如水般向下流动，在下部生病。这三种病也是三毒的根源，心续与愚痴相应产生痰湿，心续与嗔恨同时产生胆病，心续与贪欲相应产生风，因此风病是所有疾病的生发助缘。正如阿阇黎胜者所言："贪嗔痴三者，是生风胆痰的因。"
第三，
"水火风三为病源。"
这一句说，如是水、火、风三者生病并作为身体坏灭之因，因为它们是元素失调的主要原因。
第二，其生过患的原因：
"于身致病，于心亦
乐、寻伺、思惟动。
三者乃禅定过患，
彼等因缘世界灭。"
如是说，这三种过患不仅对身体造成损害，也对心产生喜乐、寻伺、思惟动摇，生起禅定的三种过患。即太阳浊垢在身体上产生血胆之病，在心上产生禅定过患寻伺，如火般；同样，月亮浊垢在身体上产生痰湿之病，在心上产生喜乐，如水般；罗睺浊垢在身体上产生风病，在心上产生思惟动摇，如风般。由这三种过患的缘故，外在器世界也将毁灭：初禅是火灾的顶点，由此以下为火所毁；同样，第二禅为水所毁，第三禅为风所毁，其原因依次是内在禅定的这三种过患所致。第四禅不能被火水风三者所毁的原因是，虽然不为三过患所动摇，但因无常，故说器情世界同时生灭。


 །གསུམ་པ་སྐྱོན་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ནི། མཁའ་དང་ས་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྟེན་བྱེད་སྐྱོན་ནི་མེད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི། །གནད་ཤེས་གསུམ་པོའི་སྐྱོན་གཞོམ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་ནམ་མཁས་སྣོད་ཀྱི་རྟེན་དང་ས་གཞིས་ནི་བཅུད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ལྟར། ནང་གི་ནམ་མཁའ་དང་ས་ཁམས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་ཕྱི་ནང་གི་སྣོད་བཅུད་འཇིག་པའི་སྐྱོན་ནི་དེ་གཉིས་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་ན། གེགས་སེལ་བ་ལ་མཁས་པས་མཁའ་ས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གནད་ཤེས་པར་བྱས་
ནས་ཆུ་མེ་རླུང་གསུམ་པོའི་སྐྱོན་རྣམས་གཞོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་གནད་ཀྱང་འོག་རླུང་ས་ཁམས་དང་སྟེང་རླུང་མཁའ་ཁམས་ཡིན་པས། འོག་རླུང་བསྐུམ་ན་རླུང་གི་སྐྱོན་དང་། སྟེང་རླུང་བཀག་ན་བད་ཀན་ཆུའི་སྐྱོན་དང་། གཉིས་ཀ་ཕྱིར་བཏང་ན་མཁྲིས་པ་མེ་ཡི་སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས། ལེའུ་འདི་ཉིད་གྱི་དོན་བསྡུ་བ་དང་། ལེའུ་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་བའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྐྱོན་ཡོན་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་བ་དང་། དགོས་པ་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རྫས་སྔགས་རླུང་གསུམ་གྱི། །ཐིག་ལེ་མ་རིག་དང་འབྲེལ་བས། །འཁོར་བ་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་སྟེ། །ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པས་གཉེན་པོར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁམས་ལྔ་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་། ཀུན་བརྟགས་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་། གཞན་དབང་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་སྟེ་གཞི་དུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གསུམ་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་རྟེན་བརྟེན་པར་འབྲེལ་ནས་གཉིས་འཛིན་གྱིས་བསླད་དེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་མ་དག་པར་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པས་འཁོར་བའི་
ཉེས་པ་སྐྱེད་པའི་གཞིར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་གི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པས་འཁོར་བ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པར་ཡང་བཤད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། སྐྱེ་བོ་མི་ཟད་པ་ཡི་ལས། །གང་དང་གང་གིས་འཆིང་འགྱུར་བ། །ཐབས་དང་བཅས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ། རྫས་སྔགས་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། །བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཆིང་བྱེད་རྫས་སྔགས་རླུང་གསུམ་པོ་སྦྱང་གཞི་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་པར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བར་ལུང་འདི་གསུངས་སོ། ཞེས་སོ།

直译：
第三，消除过患的方法：
"虚空和地两者作
依止而无过患性。
因此智者知彼二，
要点摧伏三过患。"
如是说，如同外在虚空作为器世间的依托，大地作为有情的依托，内在的虚空界和地界作为身心二者安住的依托，外内器情世界毁坏的过患在这两者中是不存在的。因此，精通障碍消除的智者应了解虚空和大地这两者功德的要点，以摧伏水火风三者的过患。其要点是下行气为地界，上行气为空界，因此收缩下行气可消除风的过患，阻止上行气可消除痰湿水的过患，两者都向外放出可消除胆病火的过患。
第三，结语分二：总结本章的内容和总结三章的共同内容。第一又分二：通过显示过患功德总结和通过显示必要性总结。第一：
"如是物咒气三者，
明点与无明相连，
说为轮回之生因，
为方便摄故说为对治。"
如是说，如是五大种性物质明点、遍计执咒语明点和依他起气明点，此三种基础时的明点与俱生无明相依相连，为二取所污染，不清净为自觉性，伴随漏失等，说为生起轮回过患之基础。若被殊胜上师教导的特殊方便所摄持，也说能作为摧毁轮回的对治，如《密集》所言："众生无尽业，为何所束缚，若具有方便，由此得解脱轮回束缚。"等所说。
第二分二：承接和修习物咒气明点的必要性。第一：
"修持之因缘亦由，
世尊金刚萨埵说。"
如是说，束缚的物咒气三者需与三种净化基础相结合修习的原因，也是由世尊吉祥金刚萨埵在解释续部《金刚鬘》中宣说此经文的。


 །གཉིས་པ་ནི། ཡུན་རིང་ཆགས་ཆེན་དབང་སོང་བས། །སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས། །དེ་དག་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ནི། །རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་དབང་སོང་བས། །མི་གང་མི་སྲུན་པ་ཡི་
ལུས། །དེ་རྣམས་མྱུར་དུ་གྲོལ་དོན་དུ། །སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གསུངས་པ་ཡིན། །གཏི་མུག་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་འཁྲུལ། །སྲིད་སྐྱོབ་དངོས་གྲུབ་འབྲས་བུ་བརྒྱད། །ཐོབ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ནི། །རླུང་གི་ཐིག་ལེ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མི་གང་ཞེས་པ་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་གསུམ་ཀར་སྦྱར་ཏེ། མི་གང་ཞིག་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་སོང་བས་འདོད་པ་དང་། གཟུགས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་འབྲས་ལས་དེ་དག་གི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ནི་ཁམས་དཀར་དམར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། མི་གང་ཞིག་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་སོང་བས་མི་སྲུན་པའི་ལུས་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་དུས་མྱུར་དུ་དེ་ལས་རྒྱུད་གྲོལ་བའི་ཆེད་དུ་ཀུན་བརྟགས་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ཅིང་། མི་གང་ཞིག་གཏི་མུག་ཆེན་པོས་རྒྱུད་ཀུན་ནས་འཁྲུལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། རི་ལུ་མིག་སྨན་སོགས་དངོས་
གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་བརྒྱད་ནི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། རང་གི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དུག་གསུམ་ཀར་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཚིགས་སྦྱར་བ་ནི་དུག་གསུམ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། དུག་གསུམ་བཅོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆགས་ཆེན་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དང་མི་མཚུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལེའུ་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་བའི་དོན་བསྡུ་ནི། དེ་ལྟར་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གསུམ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་སྣང་བ་ནི། །རྟེན་གྱུར་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཞེས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལེའུ་གསུམ་དུ་བསྟན་པའི་རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་གསུམ་པོ་ནི། དྲང་དོན་དུ་རྩ་ལ་རླུང་བརྟེན། རླུང་ལ་ཐིག་ལེ་བརྟེན་པ་སོགས་དང་། ངེས་པའི་དོན་དུ་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ལ་ཤར་བས་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་སྣང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བརྟག་པ་གཉིས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། བཙུན་མོའི་བྷ་ག་བདེ་ཆེན་དུ། །སྟོན་པ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་
མཚན། །གཙོ་བོ་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུར་ལྡན། །ཁུ་བ་ཞེས་བྱའི་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་རྐང་པ་དང་བཅས་པས་གཞིའི་དུས་སུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཁུ་བའི་རྣམ་པར་ལུས་ལ་གནས་ཤིང་ཁམས་དང་བདེ་བ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་། ལུས་ལ་གནས་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་དང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་གཅིག་པར་བསྟན་པ་རྗེ་བདུན་པ་ཡབ་སྲས་རྣམས་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལས། ཐིག་ལེ་གསུམ་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།

直译：
第二：
"长久大贪所控者，
三有中所生者众，
为使彼等得解脱，
宣说物质之明点。
大嗔恚所控制者，
凡是具粗暴身众，
为速解脱彼等故，
宣说咒语之明点。
大痴迷普遍迷乱，
救有成就八种果，
为获智慧之果故，
宣说风之明点也。"
如是说，"凡是"作为中间的限定词，应适用于三种明点：凡是从无始以来长时间被大贪欲所控制，由业烦恼而生于欲有、色有、无色有三有中的众生，为使他们从贪欲因果中心续获得解脱，故宣说修习白红精华物质明点；凡是被大嗔恨所控制而生为粗暴身者，为使他们迅速从中心续解脱，故宣说修习遍计执咒语明点的次第；凡是被大愚痴使心续完全迷乱者，为救护他们脱离三有生处，获得丸药、眼药等八种成就果位，以及为了证得具足一切相之最胜智慧果位，使其在自己感官前现见，故宣说修习风之明点。
此处对三毒都加"大"字，意为三毒极其广大，而非如以"大贪"等词表示征服三毒的智慧之意。
第二，三章共同义的总结：
"如是脉气明点三，
相互缘起而显现，
说为金刚身之依。"
如是说，如是三章所示的脉、气、明点三者，按权宜义，脉为气所依，气为明点所依等，按究竟义，因为显现为心的显现部分，故相互缘起而显现，因为成为俱生智慧的所依，故称为金刚身，如无上续部总的和特别在《密集二品》中所说："佛母秘处大乐中，师具三十二种相，主尊具足八十好，以精液形相安住。"等三偈半，说明基础时二种色身以精液形态安住于身，精华和乐互相依存，安住于身的双运即是佛性，并表明增长种性与金刚身为一体，这是尊贵第七世父子所许。
第二，品名：《甚深内义广释释文》，明示三种明点第五品之广释。


། །།དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གནས་ལུགས་ལེགས་པར་བཤད་ནས། དེ་གསུམ་གྱི་འདུ་འཕྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིད་མཐུག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་བཞི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་འབྲེལ་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དྲི་མ་སྦྱོང་ཚུལ་མི་ཤེས་ཤིང་། དེ་མ་ཤེས་ན་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར། དེ་མ་གྱུར་པས་སྐུ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་
ན། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་འོག་ཏུ་དུམ་བུ་དྲུག་པ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་གནས་སྐབས་བཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བརྟེན་པར་འབྲེལ་བས་དེ་འཆད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའི་གཞུང་དང་། མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་སོགས་འབྲེལ་བ། །མདོར་བསྡུས་རགས་པ་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་ལྔ་པ་བཤད་པའི་རྗེས་དེ་ནས། གཞི་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་། གནས་སྐབས་བཞི། དེའི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡོད་ཚུལ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི། འབྲས་བུ་སྐུ་བཞི་སོགས་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་བཤད་པའི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་མཆིས་ཀྱང་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་རགས་པ་ཙམ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གཉིད་མཐུག་པོའི་གནས་སྐབས། རྨི་ལམ་གྱི། ཆགས་པའི། ཐ་མལ་གྱི་གནས་སྐབས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་བསྐྱེད་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད། །གནས་དུས་གནས་སྐབས་བཞི་ཡིན་ཏེ། །གཉིད་དང་རྨི་ལམ་སྙོམས་
འཇུག་དང་། །ཐ་མལ་དུས་དང་རྣམ་པ་བཞི། །མ་དག་སྐུ་བཞིའི་གནས་སྐབས་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མར་ལུས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི་གོང་དུ་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྐྱེས་ནས་ད་ལྟ་གནས་པའི་དུས་ནི་གནས་སྐབས་བཞི་ཡིན་ཏེ། རང་ངོ་མ་ཤེས་ཤིང་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་དབང་ལས་ཚོགས་དྲུག་མི་གསལ་བར་ཀུན་གཞི་ལ་བསྡུས་པ་གཉིད་མཐུག་པོའི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་ཡིད་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལངས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྙོམས་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་དང་། འཇུག་པའི་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་ལངས་པས་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཐ་མལ་པ་སད་པའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདི་བཞི་ནི་དྲི་མས་མ་དག་པའི་སྐུ་བཞིའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དག་མ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་། དྲི་མ་ཇི་ལྟར་སྦྱོང་བའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་མང་བཤད་ཀྱང་། །གཉིད་དུས་ཀུན་གཞི་གཙོ་བོ་སྟེ། །སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གནས། །ཚོགས་དྲུག་མི་གསལ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། །དག་
ན་འོད་གསལ་འབྲས་བུ་ནི། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་འགྲེལ་རྣམས་ལས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་མང་དུ་བཤད་ཀྱང་། ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཞི་འགྲོས་སུ་འཆད་པའི་ངེས་པས། རྩ་རྒྱུད་ལས། སད་དང་རྨི་ལམ་གཉིད་མཐུག་དང་། །བཞི་པ་དབང་པོ་གཉིས་སྐྱེ་བདེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་སྐབས་བཞི་ལས་གཉིད་མཐུག་གི་དུས་སུ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཀུན་གཞིའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་གནས་ནི་སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ཀྱི་རྩའི་ནང་དུ་གནས་ཤིང་གཞན་ཚོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བར་ཀུན་གཞི་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ།

直译：
如是详细阐述了三金刚自性脉、气、明点的实相后，依据这三者的聚散，产生深度睡眠等四种状态。若不了解这四种状态所依的意识与智慧的关系，就不知如何净化依此而有的污垢；若不知此，则四种智慧不能显现；若不显现，则无法证得四身。因此，在脉、气、明点之后，第六部分阐述基、道、果与四种状态的意识、五智慧及四印等实相的相互关联，分二：品文和品名。第一分三：略说、广说和总结。第一：
"此后，意识等关联，
简略粗略作解说。"
如是说，在解说第五品之后，关于基础上八识聚、四种状态及其自性智慧的修道方法四印以及果位四身等相互关联的解说方式虽有无数门径，但在此仅作简略粗略的解说。
第二，广说分五：总说、深度睡眠状态、梦境状态、欲乐状态和平常状态的详细解说。第一：
"初始生成前已说，
住时状态有四种：
睡眠与梦入定及
平常时分四状态，
是为不净四身位。"
如是说，最初身体的生成方式如前第二品所说。出生后现在住世的时期有四种状态：因不认识自性且执著能所而使六识不清晰摄入阿赖耶的深度睡眠状态；从中意识伴随行蕴而起的梦境状态；体验迁移习气的入定状态；入门识以能所相显起而六识趋入对境的平常人清醒时的状态，共四种。这四者是被垢染未净化的四身状态。
第二分二：净与不净的本质及如何净化污垢的次第。第一：
"分类虽说种种多，
睡时阿赖耶为主，
住于心间法轮中，
六识不明摄为一。
若净光明之果位，
亦称为镜像智慧，
法身离戏自性身。"
如是说，虽然经续释中广说基道果的种种分类，但依据究竟了义时轮中基道果一切法以四分类解说的规则，如根本续所言："醒、梦、熟睡及第四二根交合乐。"如是四种状态中，在深度睡眠时，八识聚中阿赖耶为主，其安住在心间法轮中央脉内，其他六识的活动不明显，以摄入阿赖耶的方式一体安住。


 །གཉིད་མཐུག་གི་འཁྲུལ་པ་དག་ན་འོད་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། སྐུ་བཞི་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཅིང་། ཆོས་སྐུ་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུའང་འདོད་ལ་དེའི་ཕྱིར་གོང་
མ་ལ་ཀྱང་གི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དྲི་མ་ཇི་ལྟར་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ་ལ་གཉིས། སྦྱང་བྱ་དང་། སྦྱོང་བྱེད་དོ། དང་པོ་ནི། བག་ཆགས་བརྟེན་ཀྱང་མི་གསལ་ཞིང་། །འདུ་བྱེད་གཡོ་བའི་རྐྱེན་ཡོད་ཕྱིར། །མ་རིག་དྲི་མ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་བརྟེན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རང་གིས་རང་མི་རིག་ཅེས་པ་ལྟར། དམིགས་རྣམ་མི་གསལ་ཞིང་སེམས་ཡུལ་ལ་འདུ་བྱེད་པའི་བདུན་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་གཡོ་བའི་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། གཉིད་འཐུག་གི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་རང་གིས་རང་མ་རིག་པའི་དྲི་མ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ། །གཅིག་དང་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང་གཉིས། །རིམ་པར་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་སྟེ། །དེས་སྦྱངས་ཐེག་གསུམ་སོ་སོ་ཡི། །རྒྱུན་མཐའ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིས། །དྲི་བཅོམ་དག་པ་གསུམ་འཐོབ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རྟག་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་ཉིད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་
ཟག་གི་བདག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་བདེན་པ་བཞི་ལ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བའི་ལམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་བདེན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་བདག་མེད་གཅིག་པུ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་སྟེང་ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྱེད་ཀ་བཅས་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི། རིམ་པར་གང་ཟག་གསུམ་སོ་སོའི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱངས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་སོ་སོའི་སློབ་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མཐའ་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དྲི་མ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གསུམ་པོ་བཅོམ་ནས། དྲི་མས་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་རིམ་བཞིན་འཐོབ་པར་གསུངས་སོ།

直译：
若深度睡眠的迷乱得以净化，将证得光明的果位。此亦称为五智慧中的镜像智慧，在四身中为法身，此法身是远离一切戏论的自性，故也被承许为法界智慧的自性，因此在前文中加上"亦"字。
第二，如何净化垢染的次第分二：所净化及能净化。第一：
"虽依习气却不明，
有行蕴动摇因缘，
故称无明垢染者。"
如是说，虽然一切习气都依于阿赖耶，但如所说"它自身不能认识自己"，所缘相不明显，且因有令心对境造作的第七意识搅动阿赖耶的因缘，所以深度睡眠的光明被称为"具有不能自我认知之垢染者"。
第二分二：共同和不共同。第一：
"人法二种无我性，
一与半与二与二，
依次为对治智慧，
由此净化三乘各，
金刚喻定道终际，
摧垢获三净说。"
如是说，对自相续的色等五蕴以常、实、乐、我四种颠倒执为自我，是人我执；作为其对治，以修习四谛十六行相之道的智慧了知其不实，是人无我；此外，法上有能取所取二我，以甚深智慧了知其无自性，是法无我。声闻仅了知人无我，独觉在此基础上了知外境无自性，故了知法无我的一半，共一个半无我；菩萨了知一切法无自性，故圆满了知二无我。此为依次三种补特伽罗各自的对治智慧。通过这些净化后，各三乘学道的终际，以金刚喻定摧毁三种粗细垢染，依次获得三种由垢染清净的菩提，如是宣说。


 དེ་ཉིད་གོ་བདེ་བའི་ཕྱིར། བདག་མེད་གཉིས་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་གསུམ་པོ་རིམ་པར་
སྦྱར་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཅིག་པུ་རྟོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སློབ་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མཐའ་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་རྩད་ནས་བཅོམ་པས་དག་པ་གསུམ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ལ། བདག་མེད་དེ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་སྟེ། བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་རྒྱལ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་དེས་ཕྱི་དོན་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་པས་ཐེག་གསུམ་སོ་སོ་ལས་རང་རྒྱལ་གྱི་སློབ་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མཐའ་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱི་དོན་བདེན་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་བཅོམ་པས་དག་པ་གསུམ་ལས་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅིང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་དེས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྦྱངས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོ་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐའ་སྒོམ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་
མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པས་དག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི། །ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱི་འོད་གསལ་བསྒོམ། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་པ་ཉིད། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ལ་རོལ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གློ་བུར་བའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་གཉེན་པོའི་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་དག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ན། ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཉིན་བར་གྱི་འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་མཚན་མོའི་གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཉེ་ལམ་ནི་འདི་ཁོ་ནའོ། །འོད་གསལ་དེ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཟུང་འཇུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་རོལ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཉིན་མོ་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བ་བཞིའི་འོད་གསལ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་འོད་གསལ། མཚན་མོ་གཉིད་མཐུག་དང་རྨི་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་རྣམས་ཀྱང་འདིའི་ཁོངས་སུ་
བསྡུའོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དོན་གཅིག་པས། བདེ་སྙིང་ལ་བྲལ་སྨིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དངོས་སུ་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་དང་། དེ་ཡང་ངོས་བཟུང་དང་མཚན་མར་མ་གྲུབ་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བཞེད་པས་དེའི་ཉམས་ལེན་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་དུ་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དག་མ་དག་གི་ངོ་བོ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གནད་འཆིང་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ།

直译：
为使此更易理解，若依序配合二无我与三乘的三种对治，则：仅了知人无我的声闻对治智慧，通过净化烦恼障，在三乘各自中，以声闻学道终际的金刚喻定彻底摧毁烦恼垢染，而在三种清净中获得声闻菩提；了知此无我和法无我一部分（所取法无我）即一个半无我的独觉对治智慧，通过净化外境实执障，在三乘各自中，以独觉学道终际的金刚喻定摧毁外境实执垢染，而在三种清净中获得独觉菩提；圆满了知人法二无我的菩萨对治智慧，通过净化二障及习气，在三乘各自中，以菩萨道终际的金刚喻定摧毁恶行习气垢染，而在三种清净中获得大乘无上清净菩提，如是宣说。
第二：
"因此修持明而无念，
昼夜两种光明法，
具一切种最胜空性，
于大手印中游戏。"
如是说，因为客尘障碍可通过对治修持力而得清净，所以希望一生中成佛者应当修习明而无念的日间光明大手印和明而无念的夜晚睡眠光明。真实的捷径唯此而已。修习这两种光明的方法，即是于具一切种最胜空性的双运大手印中游戏受用。此外，日间依于拙火瑜伽的四喜光明和俱生喜起幻身deity的幻身光明，夜间深睡和梦中光明等，也包含于此。
此处，遍智法称海（法音海）认为，具一切种最胜空性与如来藏同义，因此如来藏具有离（客尘）熟（功德）的六十四功德，是为具一切种最胜；而此也不可指认或成立为相，是为空性义。他许为，修习明而无念的体验即是大手印修法。
第三，广说梦境状态分三：净与不净的本质、详细解释梦境显现、以及要点约束及果。
;


 །དང་པོ་ནི། གཉིས་པ་རྨི་ལམ་ཤེས་པ་ནི། །བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད། །སྲོག་རླུང་འདུ་བྱེད་བཅས་ཏེ་ལངས། །རྩ་ནས་བརྒྱུད་དེ་གཟུང་དང་འཛིན། །གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དག་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྟེ། །གསལ་ལ་མ་འདྲེས་སྟོང་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་གཉིས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གཉིད་འཐུག་གི་དུས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་
བསྡུས་པ་དེ་ལས་དྲུག་པ་ཡིད་ཤེས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་སྲོག་རླུང་གིས་བསྐྱེད་ནས་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྩ་གནས་རྣམས་སུ་བརྒྱུད་དེ་བདག་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཅིང་། དེའི་འཁྲུལ་པ་དག་ན་སྐུ་བཞི་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་གསལ་ལ་མ་འདྲེས་པ་རྡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པས་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་ཤིང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། དྲུག་ཡིད་ཁ་ནང་ལྟའི་ཆ་དག་པས་སོར་རྟོགས་དང་། བདུན་ཡིད་དག་པས་མཉམ་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་དེ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཤས་སོ། །གཉིས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། སྤྱིར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མ་དག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བར་ཡང་། །ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྨི་ལམ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་གཉིས་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་
བའི་ཚུལ་ཡང་རིམ་བཞིན་འཆད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། གནས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྨི་ལམ་འཆར་ཚུལ་དང་། ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཆར་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྟེང་སོང་སྤྱི་བོར་ལྷ་ཡུལ་དང་། །མཁའ་སྣང་མཐོར་ཕྱིན་གྱེན་དུ་འགྲོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་མ་འདྲེས་འཆར། །འོག་འགྲོ་དམྱལ་སོགས་སྣང་བ་དང་། །ཐུར་འགྲོ་བྲག་རོང་འཐིབས་པོ་དང་། །མུན་ཁུང་སོགས་འཆར་སྣང་བ་འབྱུང་། །བར་དུ་གླིང་བཞི་ས་སྟེང་སྟེ། །མདུན་གཡས་རྒྱབ་དང་གཡོན་ཕྱོགས་སུ། །ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་སྣང་བ་འབྱུང་། །རྩ་གནས་ཡངས་ལ་ཡངས་པར་སྣང་། །དོག་ལ་དོག་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་རྨི་ལམ་ཤར་བའི་རྩ་གནས་དང་ཁམས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་མི་འདྲ་བར་བྱེད་པས། རྩ་ལའང་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་ཡངས་དོག་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ལས་སྟེང་དུ་ཡིད་སྲོག་རླུང་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་ནས་སྤྱི་བོར་ལ་སོགས་པར་རྨི་ལམ་ཤར་ན། ལྷ་ཡུལ་དང་ནམ་མཁར་ཕྱིན་པའི་སྣང་བ་དང་རི་མཐོན་པོ་སོགས་ལ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྐས་དང་ཤིང་ལ་འཛེག་པ་དང་། མིག་གི་རྩའི་ནང་དུ་སོང་ནས་
ཤར་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་རྩ་ནང་དུ་སོང་ནས་ཤར་ན་སྒྲ་དང་། སོགས་པས་སྣར་དྲི་དང་། ལྕེར་རོ་དང་། ལུས་དབང་གི་གནས་སུ་ཤར་ན་རེག་བྱ་སྟེ་ཡུལ་སོ་སོའི་སྣང་བ་མ་འདྲེས་པར་འཆར་རོ།

直译：
第一：
"第二，梦识乃是
习气染污意，
命气伴行而起，
经由脉道能取所取，
二相乃为迷乱。
若净即圆满报身，
明晰无混住空性。"
如是说，第二状态梦境识是在深度睡眠时，阿赖耶识上摄入七聚及眷属，从中第六意识伴随习气的染污意，由命气生起并伴随行蕴而起。它经由各脉处传递，由我执力而显现为能取所取二相的种种梦境迷乱。若此迷乱得净化，则为四身中的圆满报身，境、根、识三者明晰不混杂，超越微尘法性，安住于显空不二，其自性为二智慧的本质：第六意识内向分净化为妙观察智，第七意识净化为平等性智，在五智慧中为这两者的部分。
第二，详细解释梦境显现分三：总说、广说、总结。第一：
"不净迷乱显现中。"
如是说一句，将依次解说不净状态中梦境迷乱显现二取迷乱分别念种种生起的方式。
第二，广说分二：依处因缘梦境显现方式和依界因缘显现方式。第一：
"上行顶轮现天界，
空现高至向上行，
色声等境不混现。
下行现地狱等境，
下行现断崖深谷，
黑暗洞等境显现。
中间四洲地面上，
前右后及左方向，
东南西北境显现。
脉处宽则宽广现，
窄则窄现。"
如是说，梦境显现的脉处和界使梦境有所不同，脉亦有上中下、宽窄等变化。若意与命气一起向上行至顶轮等处显梦，则现天界、到达空中的景象、高山等向上行进、攀爬楼梯和树木等境界；若行入眼脉内显梦，则清晰见到色相；同样，若入耳脉内显梦，则闻声音；等字表示若入鼻则嗅到香气，若入舌则尝到味道，若在身根处显现则感触触觉，各自境相不混杂而显现。


 དེ་བཞིན་དུ། སྙིང་ག་ནས་འོག་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་རྨི་ལམ་ནི་གསུམ་གྱི་དབང་ལས་བཤང་ལམ་དུ་དམྱལ་བ་དང་། སོགས་པས་སྲིད་ལམ་དུ་ཡི་དྭགས་དང་། ཆུ་ལམ་དུད་འགྲོའི་སྣང་བ་དང་། འོག་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་ཐུར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བྲག་རོང་དང་ནགས་འཐིབས་པོ་སོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མུན་ཁུང་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་འཆར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་ངོ་། །སྲོག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་ཡིད་སྙིང་ག་སོགས་བར་དུ་ཡོད་པའི་རྩ་གནས་སུ་སོང་ན། སྤྱིར་གླིང་བཞི་སོགས་ས་སྟེང་གི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མདུན་དང་། གཡས་དང་། རྒྱབ་དང་། གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་གནས་སུ་སོང་བ་ལས་རིམ་བཞིན་ཤར་དང་། ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་ཞིང་། རྩ་གནས་ཡངས་པ་ལ་ཡུལ་ཡངས་པར་སྣང་བ་དང་། རྩ་གནས་དོག་པ་
ལ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་དོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་འཆར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཡས་པ་རོ་མར་རླུང་སེམས་རྒྱུ་བས་འཆི་ལྟས་ཤར་བའི་ཚེ་རྨི་ལམ་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཡང་ཡང་ཕྱིན་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དུས་འཁོར་ལས་བཤད་པས་མཚོན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྨི་ལམ་འཆར་ཚུལ་ལ། བསྟན། བཤད། བསྡུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་དུ། །ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡུལ་དེར་ཡང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྨི་ལམ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དེ་དང་དེར་ཡང་ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྨི་ལམ་དུ་དངོས་པོ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུད་ལས། སྲོད་ལ་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་སྟེ། །ནམ་ཕྱེད་དུས་སུ་མཁྲིས་པར་བརྗོད། །ཐོ་རངས་རླུང་གི་དུས་ཉིད་དེ། །དེ་ཚེ་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །རྨི་ལམ་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རླུང་ལ་རྫས་དང་གོས་སྔོ་ནག །བྱ་ནག་འཕུར་དང་རྟ་ཞོན་དང་། །ནོར་བུ་སྔོ་དང་རིག་པ་དྭངས། །ཡང་ན་མི་བརྟན་དུ་མ་འཆར། །མཁྲིས་ཁྲག་གནས་སོང་མེ་དང་ནི། །གོས་དམར་ས་དང་གསེར་སྣང་དང་། །བཙུན་པ་དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སྣང་། །བད་
ཀན་དཀར་ཆའི་གནས་རེག་ན། །ཆུ་དང་ཁ་བ་མུ་ཏིག་དང་། །གོས་དཀར་བུད་མེད་གླང་པོ་དང་། །དངུལ་སོགས་དུ་མ་སྣང་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རླུང་སེམས་རླུང་གི་གནས་སུ་ཞུགས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ལ། ནེ་སིང་སོགས་རྫས་སྔོན་པོ་དང་གོས་སྔོན་པོ་དང་། སྣག་ཚ་སོགས་རྫས་དང་གོས་ནག་པོ་དང་། བྱ་ནག་དང་། ནམ་མཁར་འཕུར་བ་དང་། རྟ་ཞོན་པ་དང་། ནོར་བུ་སྔོན་པོ་དང་། རིགས་པ་དྭངས་པའམ་ཡང་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་བརྟན་ཞིང་འགྱུར་བས་ཡད་ཡུད་བྱེད་པ་དང་། རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་སོགས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་གི་གནས་སུ་སོང་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ནི། མེ་འབར་བ་དང་ནི། དམར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། ས་གཞི་དམར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། གསེར་སྣང་བ་དང་། བཙུན་པ་སོགས་གོས་དམར་སེར་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དམར་སེར་གྱི་རིགས་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་དང་། དལ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། རིག་པ་ཡང་བཀྲག་པ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་ངོ་། ཁམས་དཀར་ཆ་བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་རེག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ནི། ཆུ་དང་། ཁ་བ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། རྫས་དང་ས་
ཕྱོགས་དཀར་པོ་དང་། གོས་དཀར་པོ་དང་། བུད་མེད་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། དངུལ་ལ་སོགས་པ་ནོར་བུ་དཀར་པོ་དང་། རེག་པའི་བདེ་བ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་དང་། རྨི་ལམ་བརྟན་པ་སོགས་དུ་མ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སྟེ་ཞེས་པ་ཚིག་ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲའོ།

直译：
同样地，从心间向下方行进的梦境，由三种力量而在粪道中显现地狱，等字表示在尿道中显现饿鬼，在精道中显现旁生的景象，以及仅向下方行进时显现向下走、断崖峡谷和茂密森林等处行进，以及显现黑暗洞穴和一切物体不清晰等现象。
若命气所推动的意识进入心间等中部脉处，一般会显现四大洲等地面的景象：特别是进入前方、右侧、后方、左侧各方位的脉处时，依次显现东方、南方、西方、北方的景象。在宽广的脉处中，境相显得宽广；在狭窄的脉处中，境相显得极为狭窄等。
因此，当命脉气意行于右侧的罗摩脉时，若显现临死征兆时，梦中会反复出现去往南方的景象，如《时轮》中所说可为例证。
第二，依界因缘梦境显现方式分三：说明、解释和总结。第一：
"同样地，
由界因缘于境中。"
如是说，如同由境处因缘导致梦境不同，同样在各种境界中，由界的因缘会在梦中显现许多不同的事物，如经中所言："初夜痰液较强盛，午夜时分说为胆，黎明即为风之时，彼时依照界自性，梦境显现为对境。"
第二：
"风中药与衣蓝黑，
鸟黑飞翔与骑马，
蓝宝清明之智慧，
或显多种不稳境。
胆血所入火以及
红衣地与金显现，
僧众及诸多种相。
白痰界处若触及，
水与雪与珍珠及，
白衣女人与象及，
银等多种相显现。"
如是说，风气意进入风的部位显现的梦境系列包括：蓝色药物如靛青等和蓝色衣服，黑色药物如墨水等和黑色衣服，黑鸟，空中飞行，骑马，蓝宝石，清明智慧，或者梦中事物不稳定而变化，呈现忽隐忽现状态，被风吹走等多种现象。
进入胆汁和血部位的梦境系列包括：火焰燃烧，红色、黄色，红土地、黄土地，金色显现，身着红黄色衣服的僧众等，同样也有红黄类事物、发光、缓慢而稳定，以及智慧明亮等种种显现。
触及白分痰液部位的梦境系列包括：水、雪、珍珠、白色药物和白色地方、白色衣服、女人、大象、银等白色宝石、触乐欲贪、稳定梦境等多种显现。
"相"是引导后句的余助词。


 །གསུམ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྩ་རླུང་ཁམས་ཀྱི་རིམ། །བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་སྣང་བ་ནི། །རྒྱལ་བས་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་བཤད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྩ་དང་། རླུང་དང་། ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། རྨི་ལམ་འཆར་གནས་ལ་སོགས་སད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྨི་ལམ་དྲི་བའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གནད་འཆིང་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་བཞི། རྨི་ལམ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་དགོས་པ། གནད་འཆིང་ཐབས་དངོས། དག་པའི་རྨི་ལམ་ཡོད་པར་བསྟན་པ། སངས་རྒྱས་ལ་རྨི་ལམ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ན། །གང་གང་
རྩ་ཁམས་བག་ཆགས་རྣམས། །དག་དང་མ་དག་འདིས་ཤེས་ཤིང་། །བར་དོ་ཕྱི་མའི་འཕོ་བ་ཡི། །སྣང་བའི་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བ་དེའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པ་རྩ་རླུང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་གང་དང་གང་ཤར་བ་ན་རྨི་ལམ་བརྟགས་པས་རྩ་དང་། རླུང་དང་། ཁམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་དག་པའི་ཚེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། མ་དག་པའི་ཚེ་ཉིང་འཁྲུལ་ལ་མངོན་ཞེན་གྱིས་འཇུག་པས། རྩ་རླུང་སོགས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ཁྱད་པར་རྨི་ལམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་ཤིང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་བར་དོའི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་མཚུངས་པས་བར་དོའི་གདམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་འཛིན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་འཕོ་བའི་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཚེ། རྣམ་ཤེས་ལམ་གང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚོད་འཛིན་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱིས་བྱེད་པས་ན་རྨི་ལམ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་། །དེ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་དུ་མ་རྣམས། །འདིར་
ནི་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ཏོ། །འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་འཁོར་བ་སྟེ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པ་དང་རྨི་ལམ་རང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྣང་བ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ། གྲགས་པ་སྔགས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གཞིར་བྱས་ནས་ཀུན་བཏགས་རྟོག་པའི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་སྒྱུ་མར་སྦྱངས་ནས་ས་ལམ་གཅིག་ཆོད་དུ་རྫོགས་པའི་གདམས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྨི་ལམ་སྦྱོང་བྱེད་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་དུ་མ་མདོ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་སྐབས་འདིར་ནི་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་རྒྱས་པར་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གདམས་ངག་གཞན་ལ་ཞལ་འཕངས་པར་མཛད་ཅིང་། བག་ཆགས་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་གཉིད་ཀྱིས་ཡང་འཁྲུལ་པས་བསྐྱེད་པའི་རྨི་ལམ་ནི་ཉིང་འཁྲུལ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཞེས་སྤང་བྱ་ཞར་ལ་གདམས་པར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། མ་འཁྲུལ་རྨི་ལམ་གཉེན་པོ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ས་བཅུ་ལ། །རྨི་ལམ་བསྟན་པ་
མདོ་ལས་གསུངས། །དེ་རྒྱུ་ཟག་མེད་ཁམས་གཟུང་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་མ་འདྲེས་མ་འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་གཉིད་འགྱོད་རྟོག་དཔྱོད་བཞི་ནི། གཞན་འགྱུར་ཡིན་པས་དགེ་མི་དགེ་ངེས་མ་ངེས་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བས་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་གཉིད་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་པས་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་རྨི་ལམ་ཡང་ཡོད་དོ།

直译：
第三：
"如此脉气界次第，
依于习气之显现，
佛于文殊根本续。"
如是说，如详述般，依于脉、气、界菩提心的次第，以及梦境显现处等清醒时的习气，种种梦境显现，这是金刚持佛在《文殊根本续》梦境问答部分中详细宣说的。
第三，要点约束及其果位分四：针对梦境要点的必要性，实际约束要点方法，显示清净梦的存在，以及显示佛陀无梦。第一：
"因此修习瑜伽时，
种种脉界诸习气，
了知清净与不净，
并能把握中阴及
来世迁移之显现。"
如是说，由于习气的力量会显现种种梦境，因此瑜伽士修习脉气菩提心时，当各种梦境显现时，通过观察梦境可知脉、气、界菩提心等习气清净时，梦境显现如幻，不净时则以显著执着进入迷乱，故依靠梦境可知脉气等清净与不净的区别；又因梦境显现与中阴显现稍有相似，故可借此把握中阴教授，当迁移至后世的显现生起时，也可通过梦境把握意识将往何处，因此应当针对梦境要点勤修，如是教导。
第二：
"因此当结智慧印，
如是众多因与果，
此处未作广宣说。
迷乱梦境即轮回。"
如是说，因为需要在梦中掌握要点且梦是自心显现，故应以显现为宫殿和deity身如幻，音声为咒语等为基础，遍计分别境了知为如幻之真实性，修持智慧印，将梦境显现净化为如幻，这是一次圆满道果的教授。这类清净梦境的方法及许多因果，经续中有多种宣说，此处因恐文字冗长而未广说，故转向其他口诀。因习气在轮回中迷惑，又被睡眠迷惑而产生的梦境纯属迷乱叠加，即是轮回应当断除，如是附带指出所断。
第三：
"无迷梦境为对治，
故十地菩萨圣子，
梦境教示经中说，
为持无漏界因故。"
如是说，未混合烦恼习气的无迷梦境，是迷乱梦的对治。其存在的理由是：在心所中，睡眠、悔恨、寻思、伺察四者，属于变化心所，可能是善、不善、不定、所断和对治，因此有作为对治的睡眠，既然有此，也就有作为对治的梦境。


 །ཉིང་འཁྲུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྨི་ལམ་གཉེན་པོའི་ཆར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པར་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་རབ་འཇོམས་ལ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ནི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གྱི་ཆས་བསྐྱེད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ན། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བཤད་པས། ས་བཅུ་རྣམས་སུ་རྨི་ལམ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་རྐྱེན་གཞན་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་དེའི་རྒྱུ་ཟག་པ་མེད་པའི་
ཁམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་བླངས་ནས་འཁོར་བ་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སྐྱེ་འཆི་ན་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །སྐྱེ་སོགས་འཕོངས་དང་བྲལ་ཡང་དེ་ཡིས་ནི། །བློ་ལྡན་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཕྱིར་འཇུག །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་རྨི་ལམ་བྲལ་བ་སྟེ། །ཟག་མེད་འདུ་བྱེད་རྐྱེན་བྲལ་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྨི་ལམ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞི་ཟག་མེད་སྐུ་བཞིར་གནས་གྱུར་པས་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་སྙོམས་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དག་མ་དག་གི་ངོ་བོ། འཁོར་བ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ། གནད་འཆིང་བ་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྙོམས་འཇུག་ཆགས་བཅས་དེ་ཚེ་ནི། །དགའ་བཞི་གོ་རིམ་རྣམ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་སྲེད་དང་པོ་སྤྱི་བོ་
སྟེ། །གཉིས་པ་མགྲིན་པར་གསུམ་པ་ན། །ལྟེ་བར་རྣམ་ཤེས་འདུས་པ་ཡིས། །མེ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་འདྲེས་ཚེ། །དུང་ཅན་ནང་དུ་ལྷན་སྐྱེས་མྱོང་། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཤེས་པ་སྟེ། །ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགགས་སོ་སོར་གསལ། །བདེ་ལ་མི་རྟོག་ཉོན་མོངས་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཞེས་བརྗོད། །དག་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཕྱིར། །འགག་མེད་འཛག་བྲལ་སྟོང་དང་ལྡན། །ཀུན་འགྲོ་ཀུན་བདག་གནད་དུ་བསྣུན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པས་འགྱུར་བ་དེ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། དགའ་བ་བཞིའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདོད་སྲེད་ཀྱི་དང་པོ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོར་རྣམ་ཤེས་འདུས་པའི་ཚེ། དེར་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་ཏེ། གཉིས་པ་དགའ་བའི་ཚེ་མགྲིན་པར་དང་། གསུམ་པ་མཆོག་དགའི་དུས་ན་སྙིང་ག་ནས་ལྟེ་བར་བབ་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་ལྟེ་བར་འདུས་པ་ཡིས་ཨ་ཤད་ཀྱི་མེ་དང་ཧཾ་ལས་བབ་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་དབུ་མའི་མར་སྣར་འདྲེས་པའི་ཚེ་ན། རྩ་དུང་ཅན་མའི་
ནང་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི། ཚོགས་བརྒྱད་པོ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་མ་འགགས་པར་སོ་སོར་གསལ་བ། ཉམས་བདེ་བ་ཡིན་པ། ངོ་བོ་མི་རྟོག་པ་སྟེ་ཆོས་གསུམ་ལྡན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞི་དུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དགའ་བ་གཞན་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཆར་ཀྱང་། དེ་ངོ་མ་ཤེས་པས་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་འཆར་རོ།

 །ཉིང་འཁྲུལ་དང་མ་འདྲེས་པའི་རྨི་ལམ་གཉེན་པོའི་ཆར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པར་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་རབ་འཇོམས་ལ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ནི་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གྱི་ཆས་བསྐྱེད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ན། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བཤད་པས། ས་བཅུ་རྣམས་སུ་རྨི་ལམ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་རྐྱེན་གཞན་ཡོད་དེ། རྨི་ལམ་དེའི་རྒྱུ་ཟག་པ་མེད་པའི་
ཁམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་ས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་བླངས་ནས་འཁོར་བ་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་ལས། སྐྱེ་འཆི་ན་དང་རྒ་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །སྐྱེ་སོགས་འཕོངས་དང་བྲལ་ཡང་དེ་ཡིས་ནི། །བློ་ལྡན་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཕྱིར་འཇུག །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་རྨི་ལམ་བྲལ་བ་སྟེ། །ཟག་མེད་འདུ་བྱེད་རྐྱེན་བྲལ་ཕྱིར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྨི་ལམ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞི་ཟག་མེད་སྐུ་བཞིར་གནས་གྱུར་པས་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་སྙོམས་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དག་མ་དག་གི་ངོ་བོ། འཁོར་བ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ། གནད་འཆིང་བ་དངོས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྙོམས་འཇུག་ཆགས་བཅས་དེ་ཚེ་ནི། །དགའ་བཞི་གོ་རིམ་རྣམ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་སྲེད་དང་པོ་སྤྱི་བོ་
སྟེ། །གཉིས་པ་མགྲིན་པར་གསུམ་པ་ན། །ལྟེ་བར་རྣམ་ཤེས་འདུས་པ་ཡིས། །མེ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་འདྲེས་ཚེ། །དུང་ཅན་ནང་དུ་ལྷན་སྐྱེས་མྱོང་། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཤེས་པ་སྟེ། །ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགགས་སོ་སོར་གསལ། །བདེ་ལ་མི་རྟོག་ཉོན་མོངས་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཞེས་བརྗོད། །དག་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཕྱིར། །འགག་མེད་འཛག་བྲལ་སྟོང་དང་ལྡན། །ཀུན་འགྲོ་ཀུན་བདག་གནད་དུ་བསྣུན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པས་འགྱུར་བ་དེ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། དགའ་བ་བཞིའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དེ་བཞི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདོད་སྲེད་ཀྱི་དང་པོ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོར་རྣམ་ཤེས་འདུས་པའི་ཚེ། དེར་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་ཏེ། གཉིས་པ་དགའ་བའི་ཚེ་མགྲིན་པར་དང་། གསུམ་པ་མཆོག་དགའི་དུས་ན་སྙིང་ག་ནས་ལྟེ་བར་བབ་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་ལྟེ་བར་འདུས་པ་ཡིས་ཨ་ཤད་ཀྱི་མེ་དང་ཧཾ་ལས་བབ་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་དབུ་མའི་མར་སྣར་འདྲེས་པའི་ཚེ་ན། རྩ་དུང་ཅན་མའི་
ནང་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི། ཚོགས་བརྒྱད་པོ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་མ་འགགས་པར་སོ་སོར་གསལ་བ། ཉམས་བདེ་བ་ཡིན་པ། ངོ་བོ་མི་རྟོག་པ་སྟེ་ཆོས་གསུམ་ལྡན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞི་དུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དགའ་བ་གཞན་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཆར་ཀྱང་། དེ་ངོ་མ་ཤེས་པས་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་འཆར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是对藏文的简体中文直译：
因为有不与迷乱混杂的梦境成为对治的部分，所以在经中教导十地菩萨有不同的梦境，对金刚摧伏菩萨如是宣说。如此，梦境由风、胆、痰的因素产生，而这些也如先前所说由烦恼产生。既然说从初地以上已脱离烦恼，那么十地中出现梦境似乎不合理。对此，存在梦境的其他条件，因为取无漏界为梦境的因。也就是取无明习气地和无漏业地的意的自性身后，如同轮回者一般行动，此义如《宝性论》中所说："解脱生死老病，了知此之实相，虽离生等缺失，智者为生悲心而入世。"如是所说。
第四，世尊离梦，因离无漏行为之缘故。如是宣说，佛世尊是离梦的，因为有漏的四种状态转为无漏的四身，所以离开了依阿赖耶而存在的意行缘故。
第四，说明禅定状态有四：清净与不清净的本性，产生轮回的方式，趋向涅槃的次第，以及直接说明关键约束。
首先，含有贪欲的禅定时，具四喜次第的意识。欲望的第一阶段在顶轮，第二在喉轮，第三在脐轮，由意识聚集，当火与月二者混合时，在中脉内体验俱生乐，这是刹那觉知，八识未灭各自明显，乐而无分别非烦恼，故称为智慧身。清净时一切皆如此，无灭无漏具空性，遍行一切主要点。
如是所言，众生以贪着入定时体验变化，那时识如何安住呢？按照四喜的次第，具有体验这四者的意识。欲望的第一阶段，意识聚集在顶轮，此时有动相的菩提心安住；第二喜乐时在喉轮；第三胜喜时从心至脐下降，意识聚集于脐轮，由阿夏德的火和从吽字下降的月二者在中脉下部交融之时，在贝形脉内体验俱生喜。俱生智慧是一刹那的觉知，其本性是：八识各自不灭而各别明显，具有乐受，本性无分别，具备三法的自性不含烦恼染污，因此，称为基位智慧身。其他三喜含有分别的成分，俱生喜虽显现为智慧的本性，但因不能认知它的本来面目，所以在它消失后，出现离喜的喜悦。


 །དེ་དག་གིས་དགའ་བཞིའི་གོ་རིམ་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་བ་སྟེ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་ནས། དག་པའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དེ་གཉེན་པོས་སྦྱངས་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ན། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ངོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་རོལ་དུ་འཆར་ཏེ། ཚོགས་དྲུག་རང་རང་གི་ངོ་བོ་འགག་པ་མེད་པར་གསལ་ལ་མ་
འདྲེས་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་རང་བཞིན་དང་། འཛག་པ་སྟེ་ཟག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལོངས་སྐུ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་སྟོང་པ་དང་ལྡན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཆོས་སྐུ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རོལ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི། ཆོས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་བླ་མའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པས་གནད་དུ་བསྣུན་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འཁོར་བ་སྐྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། མ་དག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་བདེ་ཆེན་མི་ཤེས་པས། །རང་ལ་གནས་པ་གཞན་དུ་གཟུང་། །བདེ་ཉམས་དུག་གསུམ་བསྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་རྒྱུ། །དང་པོ་དགའ་ལྡན་འདོད་ཆགས་ཡིན། །བར་མ་མ་རྟོགས་གཏི་མུག་སྟེ། །རྗེས་ལ་ཆགས་བྲལ་ཞེ་སྡང་སེམས། །བདེ་འདོད་རང་ཆགས་སེར་སྣ་དང་། །ཕྲག་དོག་ཀུན་བསྐྱེད་མི་དགེ་སྤྱོད། །དེ་ཡིས་ངན་འགྲོ་ཀུན་སྐྱེད་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཁོར་བ་དེའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པར་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། གང་གིས་མ་རིག་ཞེ་ན། གཉིས་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་མ་དག་པས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག །གང་མ་རིག་ན། སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་མ་རིག །ཚུལ་ཇི་ལྟར་མ་རིག་ན། རང་ལ་གནས་པ་དེ་མི་ཤེས་པར་རང་ལས་དོན་གཞན་དུ་གཟུང་ནས་ཡུལ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་རིག་གོ །དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉམས་ནས་དུག་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་དབང་གིས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་རྒྱུ་བར་སྣང་ངོ་། །དུས་འཁོར་སོགས་ལས་འཛག་བདེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས། དུག་གསུམ་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལེའུ་དང་པོར། དེ་ཉིད་རང་གིས་རང་མ་རིག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། འདིར་སྐད་ཅིག་བདེ་ཆེན་མི་ཤེས་པས། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཆོས་སྐད་ཐུན་མོང་བར་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ལ་བཤད་པའང་
སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་ངོ་མ་རིག་པ་ལ་འཆད་ན་འདི་དང་དོན་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཛག་པ་དང་བཅས་ཏེ་དུག་གསུམ་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བའི་ཚུལ་ཡང་། འདོད་སྲེད་ཀྱི་དང་པོ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ཞིང་བར་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་མ་རྟོགས་པས་གཏི་མུག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། རྗེས་ལ་ཁམས་ཉམས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་སུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལས་སླར་ཡང་བདེ་བ་འདོད་པས་རང་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་། དེ་གཞན་ལ་གཏོང་མི་ཕོད་པའི་སེར་སྣ་དང་། གཞན་ལ་བདེ་བར་མི་འདོད་པའི་ཕྲག་དོག་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་རྣམས་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡིས་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་འཕེན་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུའི་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་མོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
通过这些阐述了四喜的次第和确认俱生智慧，即说明了不清净的状态后，清净的本性是什么呢？在禅定的状态中，通过对治净除愚痴的障碍而得清净时，因为显现存在的一切皆是俱生智慧的本质即真如，所以显现为三身的游舞：六识各自本性不灭而明晰无混淆是化身的自性，离漏泄的大乐是报身，遍满具空性且自性光明是法身，故显现为三身的游舞。此俱生智慧，遍行一切法，一切法也是俱生的本性，因此，具上师口诀者应当击中要点并修持。
第二，产生轮回的方式：
不净迷乱的众生们，
刹那大乐不了知，
自身所具执他物，
乐受生起三毒因，
不欲而行轮回中。
初时具喜是贪欲，
中间不知是愚痴，
最后离贪是嗔心，
求乐自贪即悭吝，
嫉妒生起诸不善，
由此产生恶趣道。
如上所说的轮回也仅是俱生喜智慧不识自性的迷乱显现，而非自相成立。谁不了知？被二取垢染所不净、迷乱于境与能取为各异的众生们不了知。不了知什么？不了知刹那性的俱生大乐。如何不了知？不知其存在于自身，而执取为与自身相异的他法，以遍计境的方式而不了知。由如此不了知，大乐菩提心衰减而生起一切三毒，在其力量下不自主地在轮回中漂流显现。
时轮等论中说漏乐为轮回根本的原因，也正是由于不识俱生喜智慧的本性，从而生起三毒并流转轮回，如第一品中所说："彼性自身不自知"，与此处所说"刹那大乐不了知"完全是一个意思，因此，在共通佛法术语中解释轮回根本为无明，若解释为自证智慧不识自性，则与此义相符。
如是由不识俱生智慧的本性而伴随泄漏，生起三毒而轮回的方式是：初期欲望的具喜是贪欲，中间虽体验俱生喜智慧但不了知故成为愚痴，最后由精华衰减而离贪并转为嗔恨心。由此又因欲求乐受而贪著自乐，吝啬而不肯给予他人，不愿他人得乐的嫉妒等，生起一切烦恼，圆满行持不善业道，由此投生并产生恶趣等一切（轮回）。
第三，趋向涅槃的次第分二：因乘道的次第和果乘。第一又分三：小士、中士和大士的道次第。


 །དང་པོ་ནི། དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ལོག་
བྱས་ནས། །རང་གཞན་ཕན་འདོད་སེར་སྣ་དང་། །ཕྲག་དོག་ཆགས་པ་དོར་བྱས་ནས། །སྦྱིན་དང་ལྡན་ཞིང་ཁྲོ་བ་དོར། །ཚུལ་ལྡན་བདེ་འདོད་མཐོ་རིས་ཏེ། །འདོད་སྲེད་བཅད་ནས་བསམ་གཏན་གྱི། །བདེ་འཚོལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ལེན། །དེ་ཡང་སྔར་ལྟར་རོ་མྱོང་ནས། །ཆགས་ལྡན་དུག་གསུམ་དབང་གིས་འཁོར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མ་དག་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མི་དགེ་སྤྱོད་པ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ལོག་པར་བྱས་ནས། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་སེར་སྣ་དང་ཕྲག་དོག་དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་དོར་ཞིང་སྤང་བར་བྱས་ནས། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་ལྡན་ཅིང་ཁྲོ་བ་དོར་བ་སྟེ་གཞན་གནོད་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་བག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། གནོད་པ་ལ་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འདོད་ཁམས་ཀྱི་བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་འདོད་པས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མི་སོགས་མཐོ་རིས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོ། འདོད་པ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་བཅད་
ནས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་འཚོལ་ཞིང་། དེའི་སྙོམས་འཇུག་དག་པ་བ་བསྒོམས་པས་གཟུགས་ཁམས་བཅུ་དྲུག་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོ། །ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་ནས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་དུག་གསུམ་བསྐྱེད་པར་སྔར་བཤད་པ་ལྟར། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་ནས་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས་དུག་གསུམ་འཕེལ་བའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་ཟོ་ཆུའི་ཁྱུད་མོ་ལྟར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞར་ལས་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་སུ་ཤེས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །ཆགས་སོགས་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་བཅོམ་ནས། །མྱ་ངན་འདས་སྲེད་དེ་ཐོབ་པ། །དེར་གནས་ཉན་རང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དུ་འཛག་པ་ནི་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་ནས། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆགས་སོགས་དམན་ལམ་
གྱི་སྤང་བྱ་ཀུན་བརྟགས་རྣམས་མཐོང་ལམ་དང་ལྷན་སྐྱེས་རྣམས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བཅོམ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ལ་སྲེད་པས་མྱང་འདས་དེ་ཐོབ་པ་ན་གཞན་དོན་དོར་ཏེ་རང་ཉིད་ཞི་བདེར་གནས་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སྲིད་དང་ཞི་བ་གཉིས་ཀ་ལ། །སྲེད་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་པ་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་སྲེདཔ་སྤངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ནི། འཛག་མེད་དབང་ཐོབ་པ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉེ་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུའི་ཐེག་པ་ལ་བློ་སྦྱངས་ཏེ། དབང་བཞི་དང་རིམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་འཛག་སྒོ་བཞི་ལས་ཁམས་འཛག་པ་མེད་པར་འཆིང་བ་ལ་དབང་ཐོབ་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་ཟག་པ་བཞི་སྤངས་པ་ན་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་
རྣམས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འཛག་སྒོ་བཞི་ནི། སྟེང་དུ་ལྕེའུ་ཆུང་དང་འོག་ཏུ་དུང་ཅན་གཉིས། བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་དབང་པོ་གཞན་ཡུལ་ལ་ཟག་པ་གསུམ། གཟུགས་མཛེས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་རགས་པས་འཛག་པ་དང་བཞིའོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
第一，从中稍作转变后，
欲利自他舍悭吝，
嫉妒贪著皆断除，
具足布施离瞋恚，
守戒求乐生善趣，
断除欲贪修禅定，
寻求乐趣生色无，
然后同前尝滋味，
贪著三毒力流转。
如是所说，从不净所致的轮回之因——行不善法中稍作转变，以欲利自他之心断除悭吝、嫉妒、贪著等过失，作为彼等的对治，行财物布施，断除瞋恚即从不害他的角度，从自心放逸中转回而守护十善戒律，修忍辱，欲求欲界善趣之乐，将获得欲界天人等善趣位，此乃福德业之因果。
断除对欲界的贪著后，寻求禅定与无色界之乐，修持彼等的清净禅定，从而投生色界十六天与无色界四天之中，此乃不动业的因果。从恶趣解脱而得善趣，也会成为轮回中的痛苦，因为如前所说，贪著欲界之乐会生起三毒；同样，尝禅定之味后生起贪著，由三毒增长之力而在轮回中如水车般轮转受苦，此乃非福业的因果，也顺便说明了轮回的过患。
第二，了知唯心后，
以见修摧毁三界，
贪等而获涅槃位，
安住其中称声缘。
如是所说，如此了知三界中的漏泄为迷乱心的自显后，以证悟无我的智慧摧毁成为三界之因的贪等，以下士道断所断的遍计部分是通过见道，俱生部分是通过修道，因贪求寂灭偏向涅槃而获得此涅槃时，舍弃利他而自身安住寂乐，这称为声闻缘觉的阿罗汉。
第三，对于有与寂二者，断除贪求。如是所说，以智慧与悲心之力断除对生死轮回与偏向涅槃二者的贪求，为众生利益而实修轮涅平等的瑜伽，这是诸菩萨的道路。
第二，果乘：获得无漏自在，是为金刚乘所宣说。如是所说，希望趋入金刚乘捷径者，应先训练心于因乘，依靠四灌顶和二次第，使身体四漏门不漏精华而得自在，当断除心的四漏时，将圆满获得果位，如是诸法在金刚乘中详细宣说。
其中，身体的四漏门是：上方小舌与下方贝形管二者，毛孔以及其他感官对境漏泄三者，如见美形或生猛烈瞋恨等，由极粗境缘引发的漏泄为第四。


 །སེམས་ཀྱི་ཟག་པ་བཞི་ནི། མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འདོད་པ་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ཁམས་གོང་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལྟ་བུ་ལྟ་བའི་ཟག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་སྲེད་ཟག་པ་སྤོང་ཞིང་གཞན་གཉིས་སྤོང་བར་མི་ནུས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤོང་ཞིང་འདོད་སྲེད་ཀྱི་ཟག་པ་ནི་མི་སྤོང་སྟེ་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་གནད་འཆིང་བ་དངོས་ནི། དགའ་བཞིའི་ངོ་བོ་གོ་རིམ་དང་། །དབྱེ་བ་འཛག་
སྐྱོན་བཅིང་ཐབས་དང་། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལྡོག་ཀུན། །རྒྱལ་བས་བླ་མེད་རྒྱུད་དུ་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་། །འདིར་ནི་རྒྱས་པར་མ་བྲིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཆིང་བར་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དགའ་བ་བཞིའི་ངོ་བོ་ནི། མཚོན་བྱེད་དཔེའི་དགའ་བཞི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་དགའ་བཞི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདེ་བ་རང་རིག་པར་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། གོ་རིམ་ནི། དང་པོར་དགའ་བ། མཆོག་དགའ། ཁྱད་དགའ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་རྣམས་ལུགས་འབྱུང་བཟློག་དང་། ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། འཛག་པའི་སྐྱོན་དང་བཅིངས་པའི་ཐབས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དང་། བཅིངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་བཟློག་ཏུ་ཀུན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཐིག་ལེའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ལ། རྒྱས་པར་ནི་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་ཏུ་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། སྙོམས་འཇུག་གི་དྲི་མ་
སྦྱོང་བའི་ཐབས་སུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་བ་གལ་ཆེ་སྟེ། འདིར་ནི་མདོ་ཙམ་ལས་རྒྱས་པར་མ་བྲིས་སོ། ཞེས་གསུངས་ཏེ་དོན་འདི་མན་ངག་དང་འབྲེལ་བར་སློབ་པར་བྱ་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། །ལྔ་པ་ཐ་མལ་གྱི་གནས་སྐབས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ངོ་བོ་དང་། དག་པ་དང་། སྤང་གཉེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐ་མལ་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །ཀུན་གཞི་ཉོན་ཡིད་འདུ་བྱེད་ཀྱིས། །སྔར་བཤད་རྐྱེན་བཞི་ཉེར་སྦྱོར་བས། །མིག་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་རྣམས། །དབང་པོ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་རྣམས་སུ་སྣང་། །བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་གསུམ། །ཆགས་དང་ཞེ་སྔང་གཏི་མུག་བསྐྱེད། །དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁྱེར། །ཀུན་གཞིའི་སྟེང་བཞག་ཡང་འདུ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་མལ་པའི་དུས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་སོགས་སྔར་ལེའུ་དང་པོར་བཤད་པ་བཞིན། རྒྱུའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་བཞི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་
དྲུག་དང་འབྲེལ་བར་བྱས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་ སྣང་བའི་རྣམ་པར་འཆར་ཞིང་། དེ་རང་གི་སེམས་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བར་མ་ལ་བརྟེན་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་། དེའི་བག་ཆགས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁྱེར་ནས་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཅིང་འདུ་བྱེད་པའི་ལས་དེའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ལས་གསར་དུ་བསགས་ནས་འཁོར་བར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བར་བྱེད་དོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
心的四漏是：除无明和邪见外的欲界烦恼称为欲漏，除这两者外的上界烦恼称为有漏，成为三界之因的无明缘起是无明漏，如六十二种恶见等是见漏。其中，声闻缘觉能断除欲有漏而不能断除另外两种，菩萨则专门断除无明漏和见漏，而不断欲有漏，因为他们故意无限次地投生轮回。
第四，实际关键约束：四喜的本性次第及，分类漏过约束法，利益清净与因果，顺行逆行皆圆满，佛陀无上续中说，因此应结业手印，此处未作详细写。如是所说，所应约束的要点四喜的本性：能指喻之四喜为世间性的，依菩提心，所指意之四喜为出世间性的乐受，被认识为自证的区别。次第是：首先是喜、胜喜、妙喜、俱生喜，按顺逆次第及内分十六种区分而说明，漏泄的过失和约束的方法如前所述，约束的利益、清净以及因果的顺行逆行等都已在明点章节中简要说明，详细内容则由金刚持佛在无上续部中宣说，因此，作为净化禅定染污的方法，结业手印至关重要，此处仅略述而未详细记载。如是所说，表明此义须结合口诀而学习。
第五，详细解释平常状态分三：本性、清净、断治及果。第一：平常时的意识，阿赖耶与染意，由行作所造作，如前所说四缘，合而形成六识，与六根相联结，显现为六境界，乐苦舍三感受，生起贪嗔愚痴，被等无间意带走，置于阿赖耶上复行作。如是所说，清醒状态下平常时意识的本性是：阿赖耶识被染污意所造作等，如第一品中所说，由因缘等四缘和合，眼等六识与作为增上缘的六根相结合，显现为色等六境相，因不知它是自心，依可意境产生乐受，依不悦意境产生苦受，依中性境产生舍受三种，它们分别生起贪欲、嗔恨和愚痴三毒，其习气被等无间意带走后置于阿赖耶之上，依靠那些行为习气而又新造作业，从而在轮回中一再流转。


 །གཉིས་པ་ནི། འདི་ཉིད་དག་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ། །ཡིད་ནི་མི་གཡོ་མཉམ་ཉིད་དེ། །ཀུན་རྟོག་དག་པ་སོ་སོར་རྟོག །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་བྱ་བ་གྲུབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མི་གཡོ་བར་གཞན་དོན་བྱེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ་དྲུག་པ་ཡིད་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཞར་བྱུང་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་དག་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྤང་གཉེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ། གནད་འཆིང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲིབ་པ་མཐོང་སྤང་བསྒོམ་སྤང་སྟེ། །གཉེན་པོ་མོས་དང་བདག་མེད་དང་། །ཏིང་འཛིན་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་བཞི། །དེས་སྦྱངས་སྤྲུལ་སྐུས་འགྲོ་དོན་མཛད། །ཡིད་དང་རྨི་ལམ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །ལོངས་སྐུར་བརྗོད་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན། །རྒྱས་པར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །གསུངས་ཕྱིར་འདིར་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་སྤང་བྱ་ནི་གྲུབ་མཐའི་བསླད་ལ་ཞུགས་པས་རགས་པ་ཀུན་བརྟགས་སུ་གྱུར་པ་མཐོང་སྤང་དང་། མ་ཞུགས་པས་ཕྲ་བ་སྒོམ་སྤང་ལྷན་
སྐྱེས་དང་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་སྤང་བྱ་རྣམས་འཇོམས་པ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོ་དེས་ཐ་མལ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་པ་ལས་གཙོ་བོར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་སྟེ་དབང་ཤེས་ལྔ་དང་དྲུག་ཡིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱིར་བལྟའི་ཆ་དག་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དྲུག་ཡིད་གཡོ་བ་དང་རྨི་ལམ་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་དྲུག་ཡིད་ཀྱི་ཁ་ནང་བལྟའི་ཆ་ནི་ལོངས་སྐུར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། དེ་དག་གི་ཚུལ་རྒྱས་པ་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་གསུངས་ཡོད་པས་འདིར་ནི་ཚིག་མང་གི་དོགས་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིང་། །ཞེས་ཚིག་རྐང་གཅིག་གསུངས་ཏེ། སད་པའི་དྲི་མ་སྦྱངས་
པས་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཉམས་ལེན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་བཅིང་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལའང་བཤད་ཚུལ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིའི་དགོངས་པ་ནི། ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་མན་ངག་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཤར་ན་འདིའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པས་མི་འཛིན་ཅིང་། ཞེན་མེད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་འཆིང་བ་ནི་གང་ཤར་བཟོ་མེད་རྗེན་པར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མ་རྣམས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གསུངས་སོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
第二：此自清净三智慧，意识不动即平等，遍计清净别思察，五门诸境事业成。如是所说，此平常意识清净障碍时即是三智慧的本性：染污意清净后不动而行利他是平等性智慧，遍计即第六意识清净成为妙观察智慧，五门识与其境界清净是成所作智慧。顺便还应知道阿赖耶清净成为大圆镜智慧，此四智慧的自性本来极为清净的本质是法界智慧。
第三分二：断治及果，以及实际关键约束。第一：障碍见断与修断，对治信解与无我，禅定悲心共四种，由此净化化身行，利益众生因意与，梦境一致称报身，此即果位详尽于，一切法中此略说。如是所说，遮蔽实相义理的所断是：因入于宗派污染而成粗分遍计的见所断，以及未入者的细分修所断俱生二者。断除它们的对治简言之是：修持对大乘法的信解，通达二无我的智慧，入于禅定之门，以及大悲心，具备这四种可摧毁所断。由此对治清净平常醒时状态障碍所产生的主要果位是化身和报身：五根识和第六意识向外观照的部分清净是化身，行作的第六意识动摇与梦境要点一致，故如梦的第六意识向内观照的部分称为报身，因此，二色身行利众生之事是清净醒时状态的果位。这些详细方式在经续一切法中皆有宣说，此处因避免文词冗长而仅作简要说明。
第二：因此应结法手印。仅说此一句，由清净醒时染污而获得化身，为此应以法手印的修持约束妄念。虽然对法手印有多种解释方式，但此处的意趣是：将会遇的显相作为道用的口诀，即当色等各种境相显现时，不以分别心执取"此是何物"，而以无执着的手印约束，这称为"任何显现无作赤裸而护持"，是修持的至上要诀。如是诸上师噶举一致宣说。


 །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། གནས་སྐབས་བཞི་དང་འཁྲུལ་པ་དང་། །མ་འཁྲུལ་ཡེ་ཤེས་ལམ་རིམ་དང་། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་སྐུ་བཞི་སྟེ། །འབྲེལ་བའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་རྣམ་བཞིའི་དག་མ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་། འཁྲུལ་པ་དྲི་མ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། གཉེན་པོ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། འཆིང་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། ཐོབ་བྱ་སྐུ་བཞི་རྣམས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་དོན་མདོ་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་
པ་ལེའུ་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལས། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་བཞིའི་སྣང་བས་རྒྱུད་དཀྲུགས་ཏེ་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་ནས་བདག་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ཕྱི་ནང་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་འོད་ཙམ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པས། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གཅིག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའི་གཞུང་དང་། མཚན་ནོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ། དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་ནང་གི་ལུས། །ཕྱི་རོལ་ཇི་བཞིན་གནས་པ་ནི། །ཁམས་གསུམ་ནང་གི་བདག་ཉིད་དེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེའི་རྗེས་ནས། ཇི་ལྟར་ནང་གི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདོད་པའི་ལུས་འདོད་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ། ཁམས་གསུམ་ཀ་དང་མཚུངས་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་ཀ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཚད་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་བརྟགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པ་དང་ཁྱབ་འཇུག་གིས་འཇིག་རྟེན་བྱས་པར་འདོད་པ་དང་། རང་སྡེའི་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་དོན་བདེན་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་སོགས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་དང་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་བཤད་པ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་ལས་བཤད་པ་སོགས་མི་མཐུན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་དང་ནང་གི་ལུས་གཉིས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དང་སྦྱར་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པར་ཡང་བདག་འབྲས་
ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཞེས་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ནང་གི་ལུས་ཀྱི་མཐུ་ལས་སྣང་བར་བཤད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་གསུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ལའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་གདགས་པར་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ཕུག་ཁྲུ་ལྔ་པའི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དཔུང་དང་བཅས་པ་འོངས་ནས་ཕུག་དེར་ཞུགས་ཀྱང་ཕུག་པ་ཆེར་སོང་བར་ཡང་མི་སྣང་། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དོག་པར་ཡང་མི་སྣང་མོད། ཕུག་ཁྲུ་ལྔ་པར་སྣང་བ་ལ་ཡང་དེར་སྣང་གི་ཚད་མ་ཡོད་ལ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དཔུང་བཅས་ཤོང་བ་ལ་ཡང་དེར་སྣང་གི་ཚད་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་བཀོད་པ་མི་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེར་སྣང་གི་ཚད་མ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མདོ་རྒྱུད་རྣམས་ལས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་བཞག་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
第三，结语：四种状态与迷乱，不迷智慧道次第，四手印与四身等，相关所依能依性。如是四种状态的净与不净的本性，迷乱垢染与不迷智慧，对治道的次第，约束的四种手印，所获四身，这些作为基、道、果相关的缘起之所依能依，略述了它们的意义。
第二，品题：在《甚深内义详解释词》中，《识与智慧基道果释等所示章节》即第六品的详解。
如是四种状态的显现扰乱相续而迷乱为能取所取，分别为自他，显现为内外各异，而一切外在显现仅是心的自光明，无法观为异质，如时轮中所说外内他三为一体，为了内外合一，说明身体具足一切世界的方式分二：品文与品名。第一分三：略说、广说、总结。
第一：此后，如何内身，如外而住立，三界内自性。如是所说，紧接前说之后，如何内在金刚身是如同外在世界一般住立，因为内外二者都是心的显现。那么，欲界身体是否如欲界器世界相同，还是与三界都相同呢？因为是心的显现，所以三界都是内在的自性。
如是不知一切内外皆为心之显现，由众生分别所遍计的力量，将器世间的大小形状等假立为多种，如外道们主张梵天与遍入创造世界，自宗的两种实事论师说外境是实在微尘的聚集等诸争论，已被龙树等所著大论典所破。那么，世界的大小和布局等在时轮中的说法，与阿毗达磨所说等多有不一致，其中哪种与内身相符呢？与任何比较都无矛盾，因为在共同乘中也说"自果现为境"，表明外界显现来自内身的力量，大乘中说一切法不外于心的显现，故瑜伽士身上也能安立一切世界。
例如在五肘洞内，如来与眷属、转轮王与军队到来进入此洞，洞穴也不见扩大，佛等的活动空间也不见狭窄，洞显现为五肘有证明它如此显现的量，转轮王与军队能容入也有证明它如此显现的量。同样，对于世界大小布局的一切不同，都有证明它如此显现的量，因为在胜义中不成立为实有，经续中根据所化众生见解的不同而宣说不同的世界安立。


 །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དགུ།
གནས་གཞན་སོགས་བསྟན་པ། འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས། རི་རྣམས། གླིང་བདུན། ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་། མཚོ་བདུན། གཟའ་ལ་སོགས་པ། མེ་གསུམ། སྐྱེ་གནས་དང་དུས་སྦྱོར་སོགས་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གནས་གཞན་ཉི་ཤུ་དང་སྦྱར་བ། འདོད་པ་བཅུ་གཅིག་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་བོ་ནས་ནི་སོར་བཞི་པོ། །གཟུགས་མེད་གནས་ཏེ་དེ་འོག་ཏུ། །སོར་ནི་བཅུ་དྲུག་གཟུགས་ཁམས་ཉིད། །དེ་འོག་འདོད་ལྷ་མིར་བཅས་པ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་འཁོར་ལས། སོར་མོ་ཉི་ཤུ་ནི་ཟུང་གི་ཁྲུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལུས་ཁྲུ་བཞི་པར་བྱས་པའི་ཁྲུ་རེ་ལ་སོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བྱས་ནས་ཤེས་དགོས་པས་སྤྱི་བོ་ནས་ནི་སོར་བཞི་པོ་ནི་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་སོར་བཅུ་དྲུག་ནི་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་དྲུག་ཉིད་དོ། །དེའི་འོག་ནས་ལྟེ་བའི་བར་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་དྲུག་མི་དང་བཅས་པའི་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྟེ་བ་ནས་ནི་རྐང་མཐིལ་བར། །ལྷ་མིན་ཀླུ་དང་ཡི་དྭགས་དང་། །དམྱལ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་རིམ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྟེ་བ་ནས་ནི་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་
ལ་ལྷ་མིན་སོགས་འདོད་པ་བཅུ་གཅིག་དང་སྦྱར་ཏེ། ལྟེ་བ་ནས་སུམ་མདོའི་བར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཀླུ་དང་ཡི་དྭགས་དང་གསེག་མ་ཆུའི་དམྱལ་བའི་གནས་སོ། །བརླ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་བྱེ་མ་ཆུའི་དམྱལ་བ་དང་འདམ་གྱི་ཆུའི་དམྱལ་བའི་གནས་སོ། །རྗེ་ངར་ནི་མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་མེའི་དམྱལ་བ་དང་དུ་བ་མི་ཟད་པའི་དམྱལ་བའི་གནས་སོ། །དེ་མན་ཆད་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་ངུ་འབོད་ཅན་གྱི་དམྱལ་བ་དང་མུན་པ་ཆེན་པོའི་དམྱལ་བའི་གནས་སོ། །རྐང་མཐིལ་ནི་དམྱལ་བ་བརྒྱད་པ་རྡོ་རྗེའི་དམྱལ་བའི་གནས་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་དང་སྦྱར་བ་ནི། རྐང་ལག་ཚིགས་གསུམ་རིམ་པ་ལྟར། །རླུང་མེ་ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། །བྲང་ནི་ས་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་ལྟེ་བ་མན་ཆད་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའམ། ཡང་ན་རྐང་པའི་ལོང་བུ་པུས་མོ་དཔྱི་སྟེ་ཚིགས་གསུམ་དང་། ལག་པའི་མཁྲིག་མ་གྲུ་མོ་ཕྲག་པ་སྟེ་ཚིགས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཕྱི་ནས་རིམ་པ་ལྟར། ལོང་བུ་དང་མཁྲིག་མ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། པུས་མོ་དང་གྲུ་མོ་
མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དཔྱི་དང་ཕྲག་པ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལྟེ་བ་མན་ཆད་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་ཡང་ན། བྲང་གྲུ་བཞི་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་འགྲེལ་ལས་དེ་ལྟར་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་རི་རྣམས་དང་སྦྱར་བ་ནི། སྒལ་ཚིགས་ནི། །རི་རབ་དེ་བཞིན་རི་བདུན་ནི། །བརླ་དང་རྗེ་ངར་དེ་འོག་རུས། །དཔུང་པ་ལག་ངར་ལག་པ་དང་། །སེན་མོའི་བར་དུ་རིམ་པ་ལྟར། །སྔོན་པོ་མནྡྷ་ར་མཚན་མོ། །ནོར་བུར་བྱེད་དང་བྲེ་བོ་དང་། །ཁ་བ་ཅན་དང་རྡོ་རྗེའི་རི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྟག་པའི་ཚིགས་དང་པོ་ནས་གཞུག་ཆུང་བར་གྱི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་རུས་པ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རི་གཞན་བདུན་ནང་ལ་སྦྱར་ན། བརླ་དང་། རྗེ་ངར་དང་། དེ་འོག་བོལ་གོང་གི་རུས་པ་དང་། དཔུང་པ་དང་། ལག་ངར་དང་། ལག་མགོ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་དང་། སེན་མོའི་བར་དུ་རྣམ་གྲངས་བདུན་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར། འོད་སྔོན་དང་། མནྡྷ་ར་དང་། མཚན་མོ་དང་། ནོར་བུར་བྱེད་དང་། བྲེ་བོ་དང་། ཁ་བ་ཅན་དང་། རྡོ་རྗེའི་རི་སྟེ་ཁོར་ཡུག་གི་རི་རྣམས་སོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
第二，广说分九：说明其他住处等、界层次第、诸山、七洲、内五大元素、七海、诸星宿等、三火、配合生处和时连等。第一分二：配合二十处、配合十一欲。
第一：从头顶四指，无色界处所，其下十六指，即为色界处，下为欲天与人。如是所说，如时轮中云："二十指为一肘"，应知以身体为四肘，每肘为二十四指来理解，头顶四指是无色界四无边处的处所，其下十六指是色界十六处类，从其下至脐为欲界六天与人的处所。
第二：从脐至足底，阿修罗龙饿鬼，八大地狱住处等。如是所说，从脐至足底配合阿修罗等十一欲，从脐至会阴为地轮，是阿修罗、龙、饿鬼和碎石水地狱之处。大腿为水轮，是沙水地狱和泥水地狱之处。小腿是火轮，是火地狱和无尽烟地狱之处。以下是风轮，是号叫地狱和大黑暗地狱之处。足底是第八金刚地狱的处所，按顺序如是配合。
第二，配合界层次第：手足三节如次第，风火水之曼荼罗，胸为地轮。如是所说，前面说的脐下四轮，或者脚踝膝盖髋部三节，和手腕肘部肩膀三节，从外向内依次为：踝腕为风轮，膝肘为火轮，髋肩为水轮，如前所述脐以下为地轮，或者，四方胸部是地轮，经续注释中也是如此说。
第三，配合诸山：脊柱为，须弥及七山，大腿与小腿下骨，肩臂与手及，直至指甲依次是，青山和曼达罗，夜山与珠成山，斗山和雪山及，金刚山脉等。如是所说，从后颈第一节到尾骨的脊柱骨是山王须弥山，同样，内部配合其他七山时，大腿、小腿、其下胫骨、肩膀、前臂、手掌各骨及至指甲，共七处依次是：青山、曼陀罗山、夜山、珠成山、斗山、雪山和金刚山，即环绕山脉。


 །བཞི་པ་གླིང་བདུན་དང་སྦྱར་
བ་ནི། གླིང་དྲུག་ནང་ན་བད་ཀན་དང་། །རྒྱུ་མ་ཚིལ་སྙིང་མཆིན་པ་ཤ། །ཟླ་བ་དཀར་པོ་ཀུ་ཤ་དང་། །མིའམ་ཅི་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་གླིང་། །དྲག་པོའི་གླིང་རྣམས་རིམ་པ་སྟེ། །རྐང་ལག་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ནི། །ཛམྦུ་གླིང་སོགས་གླིང་ཕྲན་བཅས། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཛམ་གླིང་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཡོད་པའི་གླིང་དྲུག་པོ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་ཕྱི་ནང་སྦྱར་ན། ནང་གི་བད་ཀན་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། ཚིལ་དང་། སྙིང་དང་། མཆིན་པ་དང་། ཤ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་ཏུ། ཟླ་བའི་གླིང་དང་། དཀར་པོ་དང་། ཀུ་ཤ་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། དྲག་པོའི་གླིང་རྣམས་ཡིན་ལ། རྐང་ལག་གི་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་ནི་འཛམ་གླིང་ཆེན་པོའི་ནང་ཚན་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་སོགས་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལག་པ་གཡས་པའི་དུམ་བུ་གསུམ་ནི་ཤར་གླིང་གསུམ་མོ། །གཡོན་པའི་དུམ་བུ་གསུམ་ནི་ལྷོ་གླིང་། རྐང་པ་གཡོན་པའི་དུམ་བུ་གསུམ་ནུབ་གླིང་། གཡས་པའི་གསུམ་བྱང་གླིང་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ནི། སྲ་བ་རླན་དང་དྲོད་དང་དབུགས། །ཁམས་བཞི་བུ་ག་ནམ་མཁའ་ཡིན། །
ཅེས་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་སྲ་བའི་ཁམས་ནི་ས་ཁམས། རླན་པ་ཆུ་དང་། དྲོད་མེ་དང་། དབུགས་རླུང་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཁམས་བཞི་ཡིན་ལ། བུ་ག་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་རྒྱ་མཚོ་བདུན་དང་སྦྱར་བ་ནི། ཁུ་བ་ཞག་དང་ཀླད་པ་དང་། །བད་ཀན་འོ་མ་མཆིལ་མ་རྔུལ། །དྲི་ཆུ་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་བདུན། །སྦྲང་རྩི་མར་ཞོ་འོ་མ་ཆུ། །ཆང་དང་བ་ཚྭའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནང་དུ་ལུས་ཀྱི་ཁུ་བ་དང་། ཞག་དང་། གླད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ལ་བད་ཀན་དང་། བུད་མེད་ལ་འོ་མ་དང་། མཆིལ་མ། རྔུལ། དྲི་ཆུ་སྟེ་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་བདུན་ནི། ཕྱི་རོལ་དུ་རིམ་པ་བཞིན། སྦྲང་རྩི། མར། ཞོ། འོ་མ། ཆུ། ཆང་རྣམས་དང་། བ་ཚྭའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་འཁོར་ཡུག་གི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་བདུན་ནོ། །བདུན་པ་གཟའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྦྱར་བ་ནི། དབང་པོ་གཟའ་དགུའི་རང་བཞིན་ཏེ། །སོ་ནི་རྒྱུ་སྐར་རྩ་ཆུའོ། །རྒྱུ་མ་སྤྲིན་དང་ནང་གི་རླུང་། །སྙིང་གའི་སྒྲ་ནི་ཐོག་ཡིན་ཏེ། །ལྟོ་བའི་སྒྲ་ནི་འབྲུག་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ནི་གཟའ་དགུའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྣ་བུག་གཉིས་ནི་རླུང་གི་གཟའ་ཉི་
ཟླ། མིག་གཉིས་ནི་མེའི་མིག་ཕུར། ཁ་དང་དྲི་ཆུའི་སྒོ་ནི་ཆུའི་གཟའ་ལྷག་སངས། ཚངས་བུག་དང་དྲི་ཆེན་གྱི་སྒོ་ནི་སའི་གཟའ་སྤེན་པ་དང་མཇུག་རིང་། རྣ་བ་གཉིས་ནི་ནམ་མཁའི་གཟའ་སྒྲ་གཅན་དང་དུས་མེའོ། །དེ་ལྟར་གྲངས་སུ་བཅུ་བགྲངས་ཀྱང་སྒྲ་གཅན་དང་དུས་མེ་མགོ་མཇུག་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་གཟའ་དགུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྙིང་གའི་རྩ་བཅུ་གཟའི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་ལ། ནང་དུ་སོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་དབྱུ་གུ་མ་བཞིའོ། །ནང་དུ་ཁམས་འབབས་པའི་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལུང་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནས་ཆུ་བོ་སྟོང་ཕྲག་དོན་གཉིས་འབབ་པ་རྣམས་དང་། ནང་དུ་རྒྱུ་མ་ནི་རོ་འཛག་ཅིང་སྒྲ་སྒྲོགས་པས་ཕྱི་རོལ་ཆར་དབབ་པའི་སྤྲིན་དང་། ལུས་ལ་གནས་པའི་ནང་གི་རླུང་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་གཡོ་བའི་རླུང་ཡིན་ལ། སྙིང་ག་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་ཐོག་གི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། ལྟོ་བའི་སྒྲ་ནི་འབྲུག་ཏུ་གསུངས་སོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
第四，配合七洲：六洲内部痰液和，肠脂心脏肝脏肉，月亮白洲与库夏，紧那罗及鹤洲，暴烈诸洲依次第，手足十二个部分，瞻部洲等含小洲。如是所说，大瞻洲内部的六洲依次配合内外：内部的痰液、肠子、脂肪、心脏、肝脏、肉依次对应外部的月亮洲、白洲、库夏洲、紧那罗洲、鹤洲和暴烈洲。手足十二部分是大瞻洲内的南赡部洲等四大洲及附属小洲，其中右手三部分是东洲三部，左手三部分是南洲，左脚三部分是西洲，右脚三部分是北洲。
第五，配合内五大元素：坚硬湿润暖与息，四界孔窍为虚空。如是所说，身体的坚硬成分是地界，湿润是水，暖是火，气息是风，如此为四界，诸孔窍是虚空界。
第六，配合七海：精液脂肪与脑髓，痰液乳汁唾液汗，小便内部七大海，蜂蜜酥油酸奶乳，净水美酒与盐性。如是所说，内在身体的精液、脂肪、脑髓、男性的痰液、女性的乳汁、唾液、汗液、小便为内七大海，依次对应外部的蜂蜜、酥油、酸奶、牛奶、净水、美酒和盐性海洋，即环绕区域内的七海。
第七，配合星宿等：诸根九曜之自性，牙齿星宿脉为水，肠子为云内风气，心中声音为雷声，腹中声响称为雷。如是所说，感官诸门是九曜的自性：两鼻孔是风曜日月，两眼是火曜火星木星，口和尿道是水曜水星金星，梵穴和肛门是地曜土星与罗睺，两耳是空曜计都与时火。虽然数量上算为十个，但罗睺与计都是头尾，合为一体故称九曜。此外，心中十脉被解释为曜性，内部三十二牙齿对应外部二十八宿和四增宿。内部有七万二千输送体液的脉，对应外部从大山谷流出的七万二千条河流；内部肠子由于漏泄物质并发出声响，对应外部降雨的云；身体内的风对应外部的移动之风；从心生起的声音是雷声；腹中的声响被称为雷。


 །བརྒྱད་པ་མེ་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་ནི། སྙིང་ག་མགྲིན་པ་ལྟེ་བ་ན། །གློག་དང་ཉི་དྲོད་སྲེག་བྱེད་མེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ།
སྙིང་གའི་མེ་སྟེ་དྲོད་དང་། མགྲིན་པའི་མེ་དང་། ལྟེ་བའི་མེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན། ཕྱི་རོལ་གྱི་གློག་དང་། ཉི་མའི་དྲོད་དང་། སྲེག་བྱེད་ཀྱི་མེ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་གར་ཞེ་སྡང་གི་དྲོད་སྐྱེད་པས་དྲག་ལ་མྱུར་བའི་གློག་ཡིན་ལ། མགྲིན་པའི་མེས་ཟས་དགུག་འདྲེན་གྱི་ལས་བྱེད་ཅིང་། ཉི་མས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ལ་བགྲོད་པའི་ལས་བྱེད་ལ། ལྟེ་བ་དང་སྲེག་བྱེད་ཀྱི་མེ་ནི་ཟས་སྲེག་པ་དང་བཞུ་བ་སོགས་བྱེད་པས་ཤ་ཟའི་མེ་ཞེས་བྱའོ། །དགུ་པ་སྐྱེ་གནས་དང་དུས་སྦྱོར་སོགས་དང་སྦྱར་བ་ལ་གཉིས། དངོས་དང་། རྒྱས་བཤད་ཁ་འཕང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་ཡང་པགས་པ་དྲོད་དང་སྤུ། །མེ་དང་རླུང་གི་རང་བཞིན་ནོ། །ལུས་སྐྱེས་སྲིན་བུ་སྐྱེ་གནས་བཞི། །ཆར་ནི་ལྕེ་ཆུང་བདུད་རྩི་སྟེ། །ཐུན་ནས་སྐད་ཅིག་བར་གྱི་ནི། །དུས་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་སྔར་བསྟན་པའི། །རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་སེམས་བཅས་སོ། །སྲོག་རླུང་དཀར་དམར་སྦྱོར་བ་ན། །ཟླ་ཉི་འཛིན་པར་སྣང་བ་དང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་དྲི་མེད་འོད་ལས། མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཁྲག་གོ །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་པགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལུས་ཀྱི་པགས་པ་དང་དྲོད་དང་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་
ནི་མེ་དང་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲིན་བུའི་རིགས་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རླུང་གི་ཁམས་སྒོང་སྐྱེས་ནི་ནང་དུ་ཤིག །ཆུའི་ཁམས་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་པ་ནི་ནང་དུ་ཁོང་པའི་སྲིན་བུ། མེའི་ཁམས་མངལ་སྐྱེས་ནི་ནང་དུ་ཁུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྲིན་བུ། ནམ་མཁའི་ཁམས་བརྫུས་སྐྱེས་ནི་ནང་དུ་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་གཞན་རྣམས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆར་པ་ནི་ནང་དུ་ལྕེའུ་ཆུང་ལས་འབབ་པའི་བདུད་རྩི་ཡིན་ཏེ། ཐུན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ནས་ སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་བར་གྱི་ནི་དབུགས་དང་ཆུ་སྲང་ཆུ་ཚོད་སོགས་དང་འཕོ་ཆེན་གྱི་དུས་སྦྱོར་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྔར་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་དུམ་བུ་རྣམས་སུ་བསྟན་ཟིན་པའི་རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་སྦྱར་བཤད་ཡིན་ལ། དབུ་མའི་ནང་དུ་སྲོག་གི་རླུང་ཉིད་དཀར་ཆའི་དྭངས་མ་ཟླ་བ་དང་དམར་ཆའི་དྭངས་མ་ཉི་མའི་ཁམས་ལ་སྦྱོར་བ་ན། རིམ་བཞིན་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་གཟས་འཛིན་པར་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་དུས་སྦྱོར་དང་ཚེས་འཕོ་མཚམས་ཀྱི་མཐར་ཟླ་དྲུག་
དུས་གསུམ་རྫོགས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་རེག་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཉི་རྐང་ཞུགས་པ་ན་ནང་གི་དུས་སྦྱོར་དབུ་མར་རྒྱུ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་སོགས་རྣམ་བཤད་དུ་མ་རྣམས། །ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སུ། །སྦྱོར་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་པ་དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་དག་པ་སྦྱར་བའི་རྣམ་བཤད་དུ་མ་རྣམས་ནི་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས། གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོའི་སྦྱར་བཤད་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་པ་རྣམས་འདིར་ཚིག་མང་གིས་དོགས་པས་མདོ་ཙམ་བསྡུས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་ལ། བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དག་པ་སྦྱོར་ཚུལ་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་ནོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
第八，配合三火：心间喉间脐间有，闪电日暖焚烧火。如是所说，心间之火即暖，喉间之火，脐间之火依次是外部的闪电、太阳的热量和焚烧之火。心间因生起瞋恨之热故为猛烈迅速的闪电；喉间之火执行摄取食物的作用，如同太阳运行十二宫的功能；脐间和焚烧之火因焚烧食物和消化等作用而被称为食肉之火。
第九，配合生处和时连等分二：正文和引申广说。第一：此外皮肤暖与毛，火与风之自性也，身生虫为四生处，降雨小舌甘露液，从时段至刹那间，一切时连如前说，脉风明点及心识，命风白红交合时，显现日月被蚀相。如是所说，另外，如《无垢光》中言："火轮是血液。风轮是皮肤。"如是身体的皮肤、暖气和全身汗毛都是火和风的自性，身体所生的虫类是外部四种生处，即外在的风界卵生对应内在的虱子，水界湿生对应内在腹中虫子，火界胎生对应内在精液所生的虫子，空界化生对应内在身体所生的其他微细生命。外部的雨水对应内在小舌降下的甘露，从大时段到一刹那之间的气息、水准、时辰等以及大迁移的时连等一切，都是前面在脉风明点部分已经说明的脉、风、明点和心识的内外配合解说，当中脉内命风本身与白分的精华月亮和红分的精华太阳界相结合时，依次出现月亮和太阳被蚀的现象。这也是由于时连和日期交界末尾，六月三时完结和缘起接触之宫太阳单行进入时，来自内在时连于中脉运行的缘起所致。
第二：此等多种诸解说，为合外内他三种，为智故说无量义。如是所说，这些解说等多种内外清净配合的详解是外世界、内金刚身、他坛城轮三者的配合解说，一切都与智慧手印相配合，因此宣说了无量义，此处因恐文词繁多而仅作概要总结，详细内容应从时轮经根本及注释中了解，这只是略示无上续部特殊意趣的清净配合方式。


 །རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་ཅེས་བྱར་བརྗོད། །སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་གསུམ་གཅིག་པ། །ཞེས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དག་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དག་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་དུ་རི་གླིང་ཆུ་བོ་དཀྱིལ་འཁོར་
བཞིན་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ། དབུགས་ནས་ལོ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་སམ་དུས་བཞིའི་དབྱེ་བས་ཡང་ཡང་འཁོར་བའི་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ། གཟའ་སྐར་འཇའ་ཚོན་གློག་དྭངས་མའི་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ། ཡང་ན་ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་སྲིད་པ་གསུམ་མམ་ཁམས་གསུམ་པོ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ནང་གི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་སོ་སོ་དང་རེ་རེ་གང་ལའང་ཚང་བར་འཇོག་པས་དང་པོ་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལུས་ཁྲུ་བཞི་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རླུང་དཀྱིལ་གྱི་འོག་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ལྟ་བུ་ཚད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱར་བ་དང་གཞུང་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་དངོས་པོ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་པའོ། །གསུང་གི་སྒོ་ནས་ནང་གི་དབྱངས་མཐའ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བརྗོད་བྱར་འབྲེལ་བའི་ཁམས་མཐུན་པས་དང་། དེ་བཞིན་རྟེན་ཁུ་རྡུལ་རླུང་གསུམ་དང་བརྟེན་པ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ཚོགས་པ་གཅིག་པར་གནས་པ་ནི་ནང་གི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། སེམས་དེའི་སྣང་བ་མ་ལུས་པའང་ཁམས་བདག་པོར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཡིན་
པས་ཕྱི་ནང་ཆོས་མཐུན་ཞིང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འགྲོས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སོགས་ཤེས་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པ་ན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྦྱོར་ཤེས་པས། །སྣ་ཚོགས་ཡོན་ཏན་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ཅུང་ཟད་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ། ལུས་དང་བསམ་པ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན། ཕན་ཚུན་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་ཤེས་པས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ཕྱི་ནང་སྦྱར་བཤད་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས་པས་གཞུང་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལས། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཉིད་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྦྱར་བ་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ། ལེའུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བའི་གཞི་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ནས།
གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་རིམ་པ་གཉིས་ནི། རིམ་ལྔ་ལས། བསྐྱེད་པའི་ཆ་ལ་ལེགས་གནས་ནས། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་འདོད་རྣམས་ལ། །ཐབས་འདི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས། །ཞེས་བསྐྱེད་རིམ་དང་པོར་བསྒོམ་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་རྟོག་གིས་བརྟགས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་གདགས་གཞི་ཚང་བའི་ཚུལ་དང་བསྐྱེད་རིམ་ཉིད་སོགས་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའི་གཞུང་དང་། མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ།

以下是对藏文的简体中文直译：
金刚不可分称为，菩萨三有合为一，如是三有一切清净金刚三合一称为清净瑜伽。此时外在的山洲河流如坛城是身金刚，从气息到年劫之间由十二时连或四时区分而反复轮转的时间性质是语金刚，诸星宿彩虹闪电精华风和虚空是意金刚，或者地下地面地上三有或三界是身语意三金刚。这些于内在金刚三各自与每一者中都完整建立，首先以身的方式将四肘身体与世界从风轮底部至有顶一切四十万由旬等在度量上相配合，如文中所示以事物相同性来安立。从语的方式，内在一切音声与外在诸事物作为所诠相联系，以界相符而连接；同样，所依**、红素、风三者和所依的乐、明、无念和合一体而住是内在意金刚，而心的一切显现也因界主的力量而显现，因此内外法相符并以一致的缘起方式生起等，应当了知。
第三，结语：如是理解缘起时，知晓方便智慧合，故能获得诸功德，此处略说少分义。如是所说，当如上所说等内外缘起无错谬地了解时，由知道世俗与胜义、身与意、境与有境、彼此等方便与智慧的结合方式，从而获得各种功德，因此应当善知内外配合解说，此文中仅略说少分而已。
第二，品名：《甚深内义详解词释》中《内金刚身与器世间配合所示章节》即第七品的详解。
如是迄今已善说闻思应当抉择的基础，依此基础的二次第之道，如《五次第》中："善住生起分，欲求圆满次，此方便正觉，宣说如阶梯。"如是宣说必须首先修持生起次第，因此说明遍计所执的生起次第完整具足所依基础的方式及生起次第自身等分二：品文与品名。第一分三：略说、广说、总结。



།དང་པོ་ནི། དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་རྟོག་ལ། །ཀུན་བརྟགས་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་དོན། །སེམས་འཛིན་ཕྱི་ནང་དོན་ཤེས་དང་། །དབང་འབྱོར་གཞན་དོན་གཟུགས་སྟོན་ཕྱིར། །དཔའ་བོ་གཅིག་ནས་མཐའ་ཡས་པར། །གསུངས་པའི་ངེས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་ནང་སྦྱར་བཤད་བསྟན་ཟིན་པ་དེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ། བདེན་པ་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ལྷ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ནི། དགོས་པའི་དོན་གསུམ་དང་ལྡན་ཏེ། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་
སེམས་འཛིན་པས་ཞི་གནས་སྐྱེ་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཤེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་གཞན་དོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་བཀོད་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་སྟོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་དཔའ་བོ་གཅིག་པ་ནས་གཙོ་འཁོར་མཐའ་ཡས་པའི་བར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་དགོས་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་བཞི། ལྷའི་གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངེས་པ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྣམ་རྟོག་རིམ་པར་ངེས་པ་སྦྱོང་བྱེད། རྣམ་རྟོག་འཆོལ་བར་སྐྱེ་བ་སྦྱོང་བྱེད། ཐུན་མོང་བའི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། དབུ་མ་ཀུན་གཞི་ཡང་དག་དོན། །ཡེ་ཤེས་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ནི། །དཔའ་བོ་གཅིག་པ་ཧེ་རུ་ཀའོ། །སྐུ་གཉིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་། །སྟེང་འོག་དཀར་དམར་བདེན་གཉིས་དང་། །དེ་སོགས་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་པའོ། །ལུས་ངག་ཡིད་དང་ཐིག་ལེ་རྩ། །སྟེང་འོག་བར་གསུམ་
ཡི་གེ་གསུམ། །རླུང་གསུམ་སོགས་ཕྱིར་ལྷ་གསལ་སྟེ། །ཁམས་བཞི་སོགས་ལྡན་ཁྱབ་བྱ་བཞི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ཕུང་པོ་ལྔ། །འཁོར་ལོ་རླུང་དང་ཁྱབ་བྱེད་བཅས། །ལྷ་ལྔ་བསྟན་ཏེ་དུ་མར་གསུངས། །ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་དྲུག །ལྷ་དྲུག་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་བདུན། །ཚོགས་བརྒྱད་སོགས་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་དང་། །སྙིང་གའི་རྩ་རླུང་ས་བཅུ་སྟོབས། །དེ་སོགས་དགུ་དང་བཅུ་པ་དང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་དབུ་མ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་གཞི་དང་ཡང་དག་པའི་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྟེ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལྷ་དཔའ་བོ་གཅིག་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་ཏེ། དུས་འཁོར་དུ་རྩ་དབུ་མ་ལས་ལྷ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས་ལྷ་ཐམས་ཅད་འཆར་དུ་རུང་བའོ། །འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་དང་། ལམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་དང་། སྦྱང་གཞི་སྟེང་འོག་གཉིས་དང་། ཁམས་དཀར་
དམར་གཉིས་དང་། བདེན་པ་གཉིས་དང་དེ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་ལ་དགོངས་ནས་བདེ་མཆོག་ལྷན་སྐྱེས་ལྟ་བུ་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་མམ་གཙོ་འཁོར་གཉིས་པའི་སྒྲུབས་ཐབས་གསུངས་པའོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྩ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཐིག་ལེ་སོགས་ཐིག་ལེ་གསུམ་དང་། རྩའི་གཙོ་མོ་དབུ་མ་རོ་རྐྱང་གསུམ་དང་། མཁའ་སྤྱོད་ས་འོག་སྤྱོད་ས་སྤྱོད་དེ་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་དང་། ཨོ་ཨཱ༔ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་གསུམ་དང་། ཟླ་ཉི་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་གསུམ་དང་། སེམས་ཡིད་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ལྷ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལྟ་བུའོ། །སོགས་ཁོངས་ནས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྩ་གསུམ་རླུང་གསུམ་སེམས་གསུམ་དང་། །སྣང་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །ལྷ་གསུམ་ཡིད་གསུམ་ཞལ་གསུམ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་བསྡུའོ།

经文直译：
第一部分。接着，对于众生的各种遍计，遍计的诸尊修持的意义，摄心与了知内外义理，以及为了获得自在并以身形利益他者。从独尊到无量尊，如是宣说的规律。
如此所说，内外相关解释已经讲述完毕后，对于众生的遍计分别，虽然无有真实而由分别所遍计的诸尊修持，具备三种目的：初学者通过心住所缘而生起止观；能够了知内外微细所知为坛城之义；获得佛陀色身自在而能为利益他者示现种种不同身形。因此，关于尊身生起方式，从独尊至主尊眷属无量之间，所宣说的不可计量的坛城轮，其规律是如此的。以此通过指明目的而作衔接。
第二部分详解，分四：尊数的规律，坛城的规律，方便智慧的自性，生圆次第的规律。第一部分有三：净化顺序生起的分别，净化散乱生起的分别，共同的总结。
第一，中脉本基真实义，智慧气及明点，独尊即是胜乐尊。二身方便与智慧，上下白红二谛等，此等双尊父母尊。身语意及明点脉，上中下三与三字，三气等故尊明显。四界等具四遍布，五智五蕴五轮相，与气及遍行俱全，五尊显示多种说。虚空智慧六识等，六尊加意识为七，八识等故八尊相，心间脉气十地力，此等九尊及十尊。
如是所说，中脉及依于其上的本基、真实义、智慧气、唯一明点，即轮涅一切之基及遍布者，一切功德汇聚的本体，从所净基和能净方面而言，宣说独尊胜乐尊的修法。如时轮中所说，一切尊从中脉生起，正如它们的自性即是智慧的一切相，故一切尊皆可显现。
就果位的二身、道上的方便智慧二者、所净基的上下二者、白红二种界、二种谛及其它二法，从所净基和能净方面考虑，宣说如同胜乐俱生等父母双尊或主从二尊的修法。
基于身语意三者对应三种金刚、离戏明点等三种明点、主要脉道中脉及左右二脉这三者、空行地下行地上行即上中下三处、嗡啊吽三字、月日罗睺三气、心意识三者等等，考虑到如此多的法，宣说了三尊主从的修法，例如三部怙主的修法。"等"字所包含的，如在瑜伽续中所说："三脉三气三心及三种现相的本性故，三尊三意三面等。"等等所说的都包含在内。


 །ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་སྤྱིའི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་བཏང་ནས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ཁམས་ཁྱབ་བྱ་བཞི། སོགས་ཁོངས་ནས་དགའ་བ་བཞི་དང་། རྡོ་རྗེ་བཞི་དང་། ཕྱག་
རྒྱ་བཞི་དང་། དབང་བཞི་དང་། ལམ་བཞི་དང་། སྐུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དགོངས་ནས། དཔལ་མཆོག་ལས་སྲིང་མོ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ལྷ་གཙོ་འཁོར་བཞིའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོར་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །ཞེས་སོགས་ཐམས་ཅད་བཞི་བཞིར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། སྦྱང་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། གསང་ལྟེ་སྙིང་མགྲིན་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། འཁོར་ལོ་ལྔ་དང་། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་རླུང་ངམ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ནམ་མཁའ་དང་བཅས་པས་ཁམས་ལྔ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། རིམ་པ་ལྔ་དང་། རིགས་ལྔ་དང་། སྐུ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ལྷ་གཙོ་འཁོར་ལྔ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྣམས་བསྟན་ཏེ། བདེ་ཀྱེ་ཕག་མོ་སོགས་ལྔ་ལྔ་མ་འདི་ནི་རྒྱུད་དུ་མར་གསུངས་སོ། །ཁྱབ་བྱ་བཞིའི་ཐོག་ཏུ་ནམ་མཁའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་ཁམས་དྲུག་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་དང་། གཙུག་ཏོར་དང་བཅས་པའི་རྩ་
འཁོར་ལོ་དྲུག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། རིགས་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཆོས་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་དྲུག་ལྟ་བུ་ལྷ་གཙོ་འཁོར་དྲུག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་གནས་སུ་བཏང་ནས་འཇུག་ཤེས་དྲུག་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པ་ཚོགས་བདུན་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་བདེ་མཆོག་ཡི་གེ་བདུན་པ་ལྟ་བུ་ལྷ་གཙོ་འཁོར་བདུན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་སོ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སོགས་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དུ་བདེ་མཆོག་ལྷན་སྐྱེས་ལ་གོ་ཆའི་དཔའ་མོ་དྲུག་གིས་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལྷ་གཙོ་འཁོར་བརྒྱད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུངས་སོ། །སྙིང་གའི་རྩ་འཁོར་ལོ་འདབ་མ་བརྒྱད་དབུ་མའི་ཡར་མར་གྱི་རྩེ་སྟེ་བཅུ་དང་། རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་ཡན་ལག་གི་ལྔ་སྟེ་རླུང་བཅུ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སོགས་ས་བཅུ་དང་། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་སོགས་སྟོབས་བཅུ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཏེ་བཅུ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་བཅུ་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱེ་རྡོར་ལྷ་དགུ་དང་། ཡང་དག་ལྷ་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལྷ་གཙོ་འཁོར་དགུ་པ་དང་བཅུ་
པའི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དགྱེས་རྡོར་ལྷ་དགུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་བགྲངས་ན་བཅུ་འབྱུང་བས་བཅུ་ཆོས་རྣམས་དང་གྲངས་མཐུན་ལ། ཡབ་ཡུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་ནས་ལྷ་དགུར་བྱེད་པས་སྦྱང་གཞི་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་དབུས་མ་དང་དགུ་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། བདེ་མཆོག་ལྷ་ལྔ་ལྟ་བུ་ལའང་འདི་དང་དོན་མཐུན་པར་བཤད་དུ་ཡོད་དེ་མཚམས་ཀྱི་བུམ་པ་དང་ཐོད་པ་རྣམས་སྙིང་གའི་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞིའི་དག་སྦྱོར་དུ་གསུངས་པས་སོ།

完整直译：
将虚空智慧界作为普遍遍行者，遍布地水火风四界。"等"字所包括的有四喜、四金刚、四印、四灌顶、四道、四身等等，基于如此众多的四法所净基与能净方面，如同在胜乐续中所说的四姐妹坛城那样，宣说了四尊主从的修法。如同喜金刚续中所说："四圣谛"等等，这都是一切法皆以四四而宣说的意趣。
基于果位的五种智慧、所净基的五蕴、脐轮心轮喉轮顶轮等五轮、地水火风空气或五种根本气、地水火风以及遍行空界的五界、五种烦恼、五次第、五部、五身等等，考虑到如此众多的五法所净基与能净方面，教示了五尊主从的修法。这些如胜乐、喜金刚、金刚亥母等五五尊法在许多续部中都有宣说。
在四种所遍布法之上，将虚空界与智慧界分为二种，成为六界，加上六种识聚、连同顶髻在内的六脉轮、六烦恼、六种部族等等，考虑到如此众多的六法所净基与能净方面，宣说了如同六轮王那样的六尊主从修法。
同样，将阿赖耶作为基础，为了净化六种转识加上意识共七识聚，宣说了如胜乐七字那样的七尊主从修法。
为了净化八识聚等，在胜乐俱生的修法中以六甲胄勇母围绕的坛城等八尊主从坛城。
心轮八瓣脉轮加上中脉上下两端共十处、五根本气与五支分气共十气、极喜等十地、处非处智等十力、八识聚的境与能取共十，及其他一切十法，考虑到这些，宣说了如喜金刚九尊和大圆满十尊坛城那样的九尊主从和十尊主从修法。
关于这些，在喜金刚九尊坛城中，若将主尊父母二者分别计算则成十尊，与各种十法数目相符；若将父母方便智慧双运合为一体计算，则成九尊，这是从净化所净基心轮八瓣加中心共九的角度考虑的。在胜乐五尊等修法中也可以用类似的方式解释，因为方隅的宝瓶和颅器被说为是心轮方隅四脉的净化修习。


 །གཉིས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ཁམས་བཅུ་དབང་པོ་ཡུལ། །དྲུག་དྲུག་དེ་བཞིན་ལས་བྱེད་པ། །དབང་དྲུག་དང་བཅས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ལྷ་ལྔ་དགུ་དང་བཅུ་གསུམ་དང་། །ཉེར་ལྔ་སོ་གཉིས་སོ་བཞི་པ། །སོ་བདུན་རིགས་བརྒྱ་དུ་མའི་བར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ས་སོགས་ཁམས་ལྔ་སྟེ་བཅུ་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཙོ་འཁོར་བཅུ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཁམས་ལྔ་མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་བཅོ་ལྔ་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
བདག་མེད་མ་ལྷ་མོ་བཅོ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ཕུང་པོ་དྲུག་དང་། ས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ཁམས་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཙོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ཕུང་པོ་དྲུག་ཁམས་དྲུག་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དབང་པོ་དྲུག་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཙོ་འཁོར་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ཡུལ་དྲུག་དང་བཅས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཙོ་འཁོར་ཉེར་བཞི་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གཙོ་འཁོར་བཅུ་གཅིག་པ་དང་བཅུ་བདུན་པ་དང་ཉེར་གསུམ་པ་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་དྲུག་ལ་ནང་གསེས་སུ་སའི་ས། སའི་ཆུ། སའི་མེ། སའི་རླུང། སའི་ནམ་མཁའ། སའི་ཡེ་ཤེས་སོགས་དྲུག་དྲུག་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་སྦྱོང་བ་ལ་ལྷ་སོ་དྲུག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕུང་ཁམས་དབང་ཡུལ་རྣམས་དྲུག་དྲུག །དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་རྐང་པ་དག་དྲི་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་དབང་པོ་མཆོག་སྟེ་ལས་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག །འགྲོ་བ། ལེན་པ། སྨྲ་བ། བཤང་གཅི་འཛག་པ། ཁུ་བ་འཛག་པ་སྟེ་བྱེད་
ལས་དྲུག་དང་བཅས་པས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཙོ་འཁོར་སོ་དྲུག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལྔ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྷ་ལྔ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས། བཅུ་ཆོས་ལས་གཙོ་བོ་ཟུང་འཇུག་གམ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁྱབ་བྱ་ཁམས་བཞི་སྟེ་དགུ་ལ་དགོངས་ནས་ལྷ་དགུ་པ་དང་། དེ་ཐོག་ཏུ་རྩ་འཁོར་ལོ་བཞི་བསྣན་པའི་བཅུ་གསུམ་མམ་ཕུང་ཁམས་བཅུ་གཉིས་དབང་པོ་ཡུལ་སྣང་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་བཅུ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་གཙོ་འཁོར་བཅུ་གསུམ་པ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་དང་མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་བསྣན་པའི་ཉེར་ལྔའམ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཁམས་ལྔ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལྔ་དེའི་ཡུལ་ལྔ་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ལྔ་སྟེ་ཉེར་ལྔའམ། ཕུང་ཁམས་བཅུའི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་ཉེར་ལྔ་ལ་དགོངས་ནས་གཙོ་འཁོར་ཉེར་ལྔ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ལས་དབང་ལྔ་དང་གསང་གནས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྣན་པའི་སོ་གཉིས་སམ། ཕུང་ཁམས་དབང་ཡུལ་རྣམས་ལྔ་
ཚན་གྱི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བསྣན་པས་སོ་གཉིས་སམ་མགྲིན་པ་དང་གསང་བའི་འཁོར་ལོའི་རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་དང་། རྩའི་གཙོ་མོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སོགས་ལ་དགོངས་ཏེ་གཙོ་འཁོར་སོ་གཉིས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་མཆོག་གི་དབང་པོ་དང་དགའ་བ་རྫོགས་པ་བསྣན་པས་སོ་བཞིའམ། ཕུང་ཁམས་དབང་ཡུལ་དྲུག་ཚན་དུ་ཕྱེ་བས་ཉེར་བཞི། ལས་དབང་དྲུག་ལུས་ངག་སེམས་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་སོ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་གཙོ་འཁོར་སོ་བཞི་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ཕུང་ཁམས་དབང་ཡུལ་ལས་བྱེད་བྱེད་ལས་རྣམས་དྲུག་ཚན་དུ་ཕྱེ་བས་སོ་དྲུག་ལུས་ངག་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བཅས་པའི་སོ་བདུན་ལ་དགོངས་ནས་གཙོ་འཁོར་སོ་བདུན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། སྔར་བཤད་པའི་ཕུང་ཁམས་སོགས་ཉེར་ལྔ་ལ་ལུས་བསམ་གྱི་དབྱེ་བས་ལྔ་བཅུ། དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྒྱ་ནས་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་དབྱེར་ཡོད་པས། དེ་ལ་དགོངས་ནས་རིགས་བརྒྱ་ནས་དུ་མའི་བར་དུ་གསུངས་སོ།

完整直译：
第二部分。蕴界十及根境，六六同样作业者，连同六根坛城中，五尊九尊与十三，二十五三十二尊，三十四尊三十七，百种乃至众多间。
如是所说，为了净化色等五蕴和地等五界共十种，宣说了十尊主从的修法；为了净化五蕴五界眼等五根共十五种，宣说了如同无我母十五天女坛城等修法；为了净化色至智慧之间的六蕴和地至智慧之间的六界共十二种，宣说了十二尊主从的修法；为了净化六蕴六界及眼至意之间六根共十八种，宣说了十八尊主从的修法；为了净化加上六境共二十四种，宣说了二十四尊主从的修法；若将智慧界和智慧蕴合为一体，则成为十一尊主从、十七尊主从和二十三尊主从等众多坛城。
六界中各自又细分为地之地、地之水、地之火、地之风、地之空、地之智慧等六六共三十六种的净化，相应有三十六尊坛城；蕴界根境各六，同样手足二清便门及胜根即六种作业根，行走、拿取、言说、大小便流泄、精液流泄等六种作业，连同这些共三十六种的净化角度，宣说了三十六尊主从坛城的修法。
或者，基于前面刚解释的五法而有五尊修法；从十法中将主尊双运或五蕴及四所遍界等九种考虑而有九尊；在此之上加上四轮脉成为十三尊，或者蕴界十二加上根境视为一体成为十三种，考虑这些而有十三尊主从；再加上色等六境和眼等六根成为二十五尊，或五蕴五界五有色根五境及五能取境的有境共二十五种，或者十蕴界上加十二处及身语意三共二十五种，考虑这些而有二十五尊主从的修法；再加上五业根及秘密轮和顶髻轮成为三十二尊，或者蕴界根境各五组上加十二处成为三十二种，或喉轮和秘密轮的三十二脉瓣及三十二主要脉等，考虑这些宣说了三十二尊主从的修法；再加上胜根和圆满喜成为三十四尊，或将蕴界根境分为六组成为二十四，加上六业根以及身语心智慧共三十四种，考虑这些宣说了三十四尊主从的修法；将蕴界根境业根及作业各分为六组成为三十六，加上身语一体性共三十七种，考虑这些而有三十七尊主从的修法；前述的蕴界等二十五种，以身心分类成为五十种，再以方便智慧分类成为百种乃至亿等，考虑这些而宣说了从百种到众多之间的各种修法。
;


 །དེ་དག་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའི་གྲངས་རྣམས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། ལྷ་རང་
གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གྲངས་མང་ཉུང་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཡང་དུས་འཁོར་དང་བརྟག་གཉིས་སོགས་ལས་རིགས་གཅིག་ནས་དུ་མའི་བར་གྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་འཁོར་ལོའི་གྲངས། །རྣམ་རྟོག་གྲངས་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། །ཞལ་དང་ཕྱག་མཚན་དེ་དང་མཚུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ལྷའི་གྲངས་སུ་སྦྱར་ཏེ། སྦྱང་གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གི་གྲངས་བཞིན་དུ་སྦྱོང་བྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའི་གྲངས་ཀྱང་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། ཞལ་ཕྱག གི་མང་ཉུང་དང་ཕྱག་མཚན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞི་ཁྲོ་ཆགས་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཡང་། རྣམ་རྟོག་དེ་དང་སྤང་གཉེན་དུ་མཚུངས་པར་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངེས་པ་ནི། ལུས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་ཇི་བཞིན་ས་དང་ཐིག །དབྱིབས་དང་བཅས་པ་བསྡུས་པ་ནི། །ཁོ་བོས་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་དཀྱིལ་
འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཚང་བ་དུས་འཁོར་དང་ངེས་བརྗོད་བླ་མ་སོགས་ནས་བཤད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྐང་མཐིལ་རྩོམ་བྱེད་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པ་ནས་སུམ་མདོ་ས་ཡིན་པའི་བར་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་དང་། སིནྡྷུ་རྡོ་རྗེའི་ཐིག་ཟླུམ་པོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབྱིབས་གྲུ་བཞི་པ་ནི་ལུས་འདོམ་གང་ཁྲུ་བཞིར་མཉམ་པ་དང་། གཡས་གཡོན་མདུན་རྒྱབ་ཟུར་བཞིའི་གྲུ་བཞི་དང་། སྟེང་འོག་གི་བུ་ག་བཞིའི་སྒོ་བཞི་དང་། སྣ་རྩེ་བཞིའི་རྟ་བབས་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རྒྱས་པར་ནི་ཁོ་བོ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་ཟིན་པས་དེར་བལྟ་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་ཞལ་འཕངས་པའོ། །གསུམ་པ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གསུམ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཐབས་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕན་ཚུན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་། །གཡས་གཡོན་ལུས་སེམས་དཀར་དམར་དང་། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མ་ལུས་པ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་
བཞིན་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་གནས་ཏེ། དེའང་ཕན་ཚུན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཐབས་སུ་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཅིག་ཤོས་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡས་གཡོན་ཐབས་ཤེས་ནི་གཡས་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་གཡོན་ཤེས་རབ་སྟེ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སེམས་ཐབས་ཤེས་ནི་ལུས་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་སེམས་ཤེས་རབ་དང་སེམས་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་ལུས་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་སེམས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་དམར་ཐབས་ཤེས་ནི་ཐབས་ཀྱི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་དཀར་ཆ་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་དམར་ཆ་ཐབས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཐབས་ཤེས་ནི་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་བརྟེན་པ་སེམས་ཅན་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
ཤེས་རབ་སྟེ། ལྟོས་པའི་དབང་གིས་སྣོད་བཅུད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

完整直译：
这些是关于坛城中尊数基于何种依据而如何变化的说明。从尊自身本性的角度，坛城轮的数量多少变化方式，在时轮和二续等中也宣说了从一种到多种的无量分类。
第三部分。脉气明点轮数量，如同分别数示现，面与手印与彼同。
如是所说，基于前述的脉气明点等的分类，相应于坛城轮中尊的数量，如同所净基的众生分别心数量一般，能净的坛城诸尊数量也同样相应而教示。面手多少和手印的不同形态，如寂静、忿怒、喜爱三种形式，也应了知是与所净的分别心相应为对治关系。
第二，坛城的规律。身中坛城的解释，如同外在的地与线，连同形状所摄略，我已在坛城显中解。
如是所说，内金刚身中也完整具足坛城轮，如时轮和决定续等中所说，正如外在坛城那样：从足底作为风轮开始到三交会处为地之间的逐层元素，以及辛度河金刚线为圆形和坛城的形状为方形，即身高一寻四肘相等，左右前后四角为四方形，上下四孔为四门，四鼻尖为四台阶等等，这里只是略说而已。详细内容，我自生金刚已在《坛城显》论中详细解释，应当查阅，如此推荐参考。
第三，方便智慧的自性分三：总说方便智慧的类别，方便智慧续部的差别，详解方便智慧的转变方式。
第一部分。相互方便与智慧，左右身心白红及，能依所依无余尽，方便智慧自性说。
如是所说，一般而言，一切所知都不离方便智慧的自性，一切尊与坛城也都仅以方便智慧自性而安立。其中，相互方便与智慧，是指当说一者为方便时，另一者成为智慧，因为是相互观待而安立的。左右方便智慧，是指当说右为方便时，左为智慧，因为处于相依相存的关系。身心方便智慧，是指当说身为方便时，心为智慧，当说心为方便时，身为智慧，因为相互依存而生起想法。白红方便智慧，是指从方便身所产生的白分为智慧，从智慧身所产生的红分为方便，因为相互处于双运状态。能依所依的方便智慧，是指当说能依器世间为方便时，所依有情为智慧；当说有情为方便时，器世间为智慧，因为依观待关系而说为器情。
;


 །དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ལུས་བསམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཟློག་པའི་ཐབས་ཤེས་ལྔ་སྟེ། རྩ་བའི་ཐབས་ཤེས་བཅུ་པོ་འདིས་མཚོན་ནས་སྣང་སྲིད་མ་ལུས་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་ཤིང་། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་བཏབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐབས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་རབ་གཙོར་བསྟན་ཤེས་རབ་རྒྱུད། །ཐབས་གཙོར་བསྟན་པ་ཕ་རྒྱུད་དེ། །ཀུན་ཀྱང་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་དང་། ཐབས་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་ཕའི་རྒྱུད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་དེ། བརྗོད་བྱ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་ཙམ་མ་གཏོགས་གཉིས་ཀ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མ་བསྟན་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་པའི་སྒྲ་མི་འཇུག་པས་དོན་དུ་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཁོ་ན་སྟེ། འདུས་པ་ལས། རྣལ་
འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་མིན་ཞིང་། །ཤེས་རབ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པ། །རྣལ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མིག་ནི་ཐབས་ཏེ་གཟུགས་ཤེས་རབ། །གཟུགས་ནི་ཐབས་གྱུར་མིག་ཤེས་རབ། །རོ་མ་ཐབས་ཏེ་རླུང་ཤེས་རབ། །རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་རླུང་ནི་ཐབས། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་ཏེ་སེམས་ཤེས་རབ། །བུད་མེད་ཤེས་རབ་སེམས་ནི་ཐབས། །དབུས་ནི་ཤེས་རབ་ཕྱོགས་ནི་ཐབས། །དོན་དམ་ཐབས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ནི། །ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་བཟློག་པ་ཡིན། །དེ་སོགས་དཔག་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཁ་དོག་ཡོན་ཏན་རིམ་པ་རྣམས། །རླུང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་བཞིན་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐབས་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཞིབ་མོར་དབྱེ་ན། མིག་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་གཟུགས་ཤེས་རབ་བོ། །གཟུགས་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་མིག་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་ནས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ཐབས་ཤེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཕན་ཚུན་ཐབས་ཤེས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྩ་རོ་མ་ཐབས་སུ་
གྱུར་པ་ན་དེའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་ཤེས་རབ་བོ། །རྩ་རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ན་དེའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་ནི་ཐབས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་སེམས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་དང་། བུད་མེད་ཤེས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་སེམས་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་འཇུག་པས་ཐབས་སོ། །དབུས་ནི་ཤེས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ན་ཕྱོགས་རྣམས་ནི་ཐབས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྔར་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཐབས་སུ་བཤད་པའང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་ཐབས་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཐབས་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཏུ་བཞེད་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྦྱར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁ་དོག་སེར་ནག་དང་དཀར་དམར་
ཐབས་ཤེས་དང་། ཡོན་ཏན་རོ་དང་གཟུགས་སོགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ནི་རླུང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ན་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཀྱང་། བསྡུས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་གི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

 །དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ལ་ལུས་བསམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཟློག་པའི་ཐབས་ཤེས་ལྔ་སྟེ། རྩ་བའི་ཐབས་ཤེས་བཅུ་པོ་འདིས་མཚོན་ནས་སྣང་སྲིད་མ་ལུས་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་ཤིང་། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་བཏབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐབས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་རབ་གཙོར་བསྟན་ཤེས་རབ་རྒྱུད། །ཐབས་གཙོར་བསྟན་པ་ཕ་རྒྱུད་དེ། །ཀུན་ཀྱང་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་མའི་རྒྱུད་དང་། ཐབས་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་ཕའི་རྒྱུད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་དེ། བརྗོད་བྱ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་ཙམ་མ་གཏོགས་གཉིས་ཀ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མ་བསྟན་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅེས་པའི་སྒྲ་མི་འཇུག་པས་དོན་དུ་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཁོ་ན་སྟེ། འདུས་པ་ལས། རྣལ་
འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་མིན་ཞིང་། །ཤེས་རབ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པ། །རྣལ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མིག་ནི་ཐབས་ཏེ་གཟུགས་ཤེས་རབ། །གཟུགས་ནི་ཐབས་གྱུར་མིག་ཤེས་རབ། །རོ་མ་ཐབས་ཏེ་རླུང་ཤེས་རབ། །རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་རླུང་ནི་ཐབས། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་ཏེ་སེམས་ཤེས་རབ། །བུད་མེད་ཤེས་རབ་སེམས་ནི་ཐབས། །དབུས་ནི་ཤེས་རབ་ཕྱོགས་ནི་ཐབས། །དོན་དམ་ཐབས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ནི། །ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་བཟློག་པ་ཡིན། །དེ་སོགས་དཔག་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཁ་དོག་ཡོན་ཏན་རིམ་པ་རྣམས། །རླུང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་བཞིན་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐབས་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ཞིབ་མོར་དབྱེ་ན། མིག་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་གཟུགས་ཤེས་རབ་བོ། །གཟུགས་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་མིག་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་ནས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ཐབས་ཤེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཕན་ཚུན་ཐབས་ཤེས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྩ་རོ་མ་ཐབས་སུ་
གྱུར་པ་ན་དེའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་ཤེས་རབ་བོ། །རྩ་རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ན་དེའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་རླུང་ནི་ཐབས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་སེམས་བུད་མེད་ལ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་དང་། བུད་མེད་ཤེས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་སེམས་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་འཇུག་པས་ཐབས་སོ། །དབུས་ནི་ཤེས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ན་ཕྱོགས་རྣམས་ནི་ཐབས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྔར་ཐབས་སུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཐབས་སུ་བཤད་པའང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་ཐབས་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཐབས་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཏུ་བཞེད་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྦྱར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁ་དོག་སེར་ནག་དང་དཀར་དམར་
ཐབས་ཤེས་དང་། ཡོན་ཏན་རོ་དང་གཟུགས་སོགས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ནི་རླུང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་སེམས་དང་སེམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ན་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཀྱང་། བསྡུས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་གི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是简体中文翻译：
如是，明确宣说方便智慧的自性时，根据身与思想的分类，有相反的五种方便智慧。通过这十种基本的方便智慧为代表，宣说一切显现与存在皆为方便与智慧的本性。依此而了知，所有加持也都是以方便加持智慧等。第二，如言："主要显示智慧为母续，主要显示方便为父续，但一切皆为无二本性。"即在能诠的词语之续中，从以智慧为所诠主要内容的角度称为智慧母续，从以方便为所诠主要内容的角度称为方便父续。除了所诠内容主次之分外，若两者不显示为双运，则"瑜伽"之名不适用，因此实际上无上续部一切皆为方便智慧不二之本性，唯是无二之续。如《集密》所言："瑜伽非唯方便相，亦非仅是独智慧，方便智慧平等合，诸佛宣说为瑜伽。"
第三，如言："眼为方便色为智慧，色为方便眼为智慧。右脉为方便气为智慧，左脉为智慧气为方便。男为方便心为智慧，女为智慧心为方便。中央为智慧方位为方便，胜义为方便世俗为智慧，同样反之亦然。如是等等无量应了知。颜色功德次第等，如风中所示而宣。"即，细分方便与智慧的成立方式，当眼作为方便时，色为智慧。当色作为方便时，眼为智慧。同理，从耳与声至意与法之间，都可配为方便智慧，它们的各种识也都应与境互为方便智慧。
另外，当右脉为方便时，其中流动的气为智慧。当左脉为智慧时，其中流动的气为方便。当男性为方便时，心趋向女性故为智慧；当女性为智慧时，心趋向男性故为方便。当说中央为智慧时，诸方位为方便。当说胜义为方便时，世俗为智慧。同样地，颠倒过来说，前面说为方便的为智慧，前面说为智慧的为方便，依相对关系也是合理的。因此，一切法都是缘起的，依相对关系成为方便与智慧，而自体上，世俗谛为方便，胜义谛为智慧，这是自释的意旨。
应知诸如此类，外内他三者、显现、存在、轮回、涅槃一切中，都有无量方便智慧的应用。此外，黄黑及白红颜色的方便智慧，以及味道、形状等功德的方便智慧次第，如同在气中所示那样，在续部中有所宣说，此处不再详述。
如是，无边方便智慧的安立一切所说，显现即是心，心也是缘起的，因此展开时虽现为多种多样，但归纳时应知仅是俱生的自显。


 །བཞི་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ངེས་པ་ནི། དབྱིབས་སྐུ་རླུང་དང་བརྗོད་པ་སྔགས། །ཡིད་ནི་ཐིག་ལེ་རྫོགས་རིམ་བརྗོད། །སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་རིམ་བསྟན་པ་སྟེ། །འཆི་བ་རྫོགས་རིམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་བསྐྱེད་རིམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །གཞན་དབང་འབྲེལ་བ་རྫོགས་རིམ་བཤད། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྐྱེད་རིམ་སྟེ། །དོན་དམ་བདེན་པ་རྫོགས་རིམ་བཤད། །བདེན་གཉིས་ཐབས་རྣམས་བསྐྱེད་རིམ་སྟེ། །དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་རྫོགས་རིམ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབྱིབས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུ་དང་རླུང་དང་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྔགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། ཐིག་ལེ་
དང་ནཱ་ད་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐིག་ལེ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟེ། རྒྱུད་རྒྱལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དགོངས་པའོ། །སྦྱང་གཞིའི་སྒོ་ནས་རིམ་གཉིས་སུ་བཞག་པ་ནི། སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། སྲིད་པར་འཆི་བ་ལ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་འདུས་པའི་དགོངས་པ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཞེད་དོ། །ལམ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རིམ་གཉིས་སུ་བཞག་པ་ནི་རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་ཏེ་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དབང་ཡིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་འབྲེལ་བ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཐིག་ལེ་དང་ནཱ་ད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་རྫོགས་རིམ་དུ་བཤད་དེ་དགྱེས་རྡོར་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་བི་རཱུ་པ་སོགས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་སྦྱངས་འབྲས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་བའི་དངོས་གྲུབ་བསྐྱེད་རིམ་དང་། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ལ་རྫོགས་རིམ་དུ་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་སེམས་འགྲེལ་སྐོར་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །མཐར་ཐུག་པའི་གནས་
ལུགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྣང་བ་ལ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དེ་ལ་རྫོགས་པས་སོ། །འདི་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་སོགས་མ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་བཞེད་དོ། །གཞན་ཡང་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པས་སོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པར་གསུངས་ཏེ། སྦྱང་གཞི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡེ་གདོད་མ་ནས་རྫོགས་པ་ཉིད་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འབྲས་བུར་བཞག་པས་སོ། །གནད་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་བཀའ་བརྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་བཞེད་པའི་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་དཀའ་བ་མེད་དེ། གཞི་དུས་
ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲི་མ་དག་པས་འབྲས་བུར་བརྗོད་ཅིང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེའི་དོན་ཡིན་པར་རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གཞན་གྱི་རིམ། །ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི། །རྩ་བ་མདོར་བསྡུས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཨེ་ཝཾ་བཤད་པ་བཞིན། །ཤེས་བྱ་འཛིན་མེད་ངང་དུ་སྦྱང་། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཤེས་སུ་སྦྱོར་ཚུལ་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཞན་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉག་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་རྟོགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是简体中文翻译：
第四，生圆次第的确定：
形相即身及气与语言即咒，
心即明点称为圆满次第，
生起即为生起次第，
死亡即是圆满次第。
遍计执名为生起次第，
依他起关联为圆满次第，
世俗谛为生起次第，
胜义谛为圆满次第，
二谛方便为生起次第，
不二智慧称圆满次第。
一切显现为形相者即为身，一切气与语言即为咒，这些是生起次第；而一切缘于明点、音等的心意思维，即是明点圆满次第，这是《时轮金刚续》的意趣。
以净化基础的角度安立二次第：把轮回中的出生称为生起次第，把轮回中的死亡称为圆满次第，这是《集密》的意趣，圣父子所认可。
从道的自性角度安立二次第：由分别遍计而修习形相等的，为生起次第；将依他起心的明点与相关形相等收摄后，于明点、音等仅作为识而心专注，称为圆满次第，这是毗卢巴等解释的《喜金刚》等的意趣。
此外，就修持成果而言，也有把共同成就说为生起次第，殊胜成就说为圆满次第的。这是《心释三论》等的意趣。
就究竟实相的大生圆次第而言，离一切对显现的执着的世俗谛是生起次第，因为它能生起佛陀的色身；离一切戏论相的胜义谛则是圆满次第，因为一切法于该胜义中圆满。这是《胜乐轮》等母续的意趣，认为大手印瑜伽中包含一切双运修持。
又，趋入二谛的诸方便是生起次第，因为能生起一切智慧功德；二谛不二的智慧佛性是圆满次第，因为将所净基如来藏中本具的六十四功德离障显现，安立为果位。了解这一要点，则对噶举派珍贵教义中基果不二的意义就没有困难，因基位功德离垢而称为果，这两者的本性无别，这就是其意义所在，这是胜者怙主所认可的。
第三，结语：
以上所有一切，
外内他三次第，
归于一智慧，
是为根本略说。
如同解释依怛二字，
于无执持所知性中修炼。
如前所述，方便智慧的结合方式，以及生圆次第等一切，都通过外内他三种次第，最终归于实相智慧这一点，了解这一点是金刚乘的根本，所以略说一切。


 །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཧེ་བཛྲ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི། །ཨེ་ཝཾ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཨེ་ཝཾ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་
དངོས་པོར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངང་ནས་དྲི་མ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་མཚན་ནི། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚིགས་འགྲེལ་ལས། བསྐྱེད་རིམ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་དུམ་བུ་སྟེ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་བརྟེན་པའི་འཁྲུལ་པ་རགས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་བཅིངས་པའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ནས། དེ་ལས་གཞན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་རགས་མ་ལུས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རྩད་ནས་གཅོད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱང་གཞི་དང་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱར་བའི་ལེའུ་འདི་འཆད་པ་ལ་གཉིས། ལེའུའི་གཞུང་དང་། མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་གསུངས་པ་ཡི། །ངེས་པ་འདིར་ནི་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སེམས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་སྣང་
བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་དང་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་སྔ་མར་གསུངས་པ་དེའི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་དྲུག །ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་གཉིས་བཤད་པ། དེའི་ཚུལ་མ་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་པའི་ལོག་རྟོག་སྤང་བ། སྤང་གཉེན་གྱི་རྩ་བ། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྒྱུད་སྡེའི་གཉེན་པོའི་ངེས་པ་མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྙིང་པོ་དྲི་མེད་བདེན་གཉིས་ལྡན། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རུ། །ཀུན་རྫོབ་གཟུང་འཛིན་སྣང་བ་སྟེ། །བདེན་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དེ། །བདེན་པ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད། །དེ་རྟོག་བྱེད་པའི་རྟོག་པས་བསྐྱེད། །གཉེན་པོ་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན་པར་བཤད། །སྦྱང་གཞིའི་གྲངས་བཞིན་ཆོས་ཀུན་བསྟན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཞི་དུས་ཀྱི་དག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་མེད་
ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གསང་འདུས་བཤད་རྒྱུད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་རྫོབ་ནི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའོ། །དེའི་བདེན་པ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེའི་མཐའ་ནི་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་རྫོབ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་སྣོད་བཅུད་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དང་། བདེན་པ་ནི་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་གསུངས་པས་བློ་འཁྲུལ་པའི་ངོར་བདེན་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདེན་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་དེ། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དོན་
དམ་དུའང་ཡོད་པས་སོ།

以下是简体中文翻译：
例如《黑金刚续》中言："一切佛之三昧耶，安住于依怛形相。"如此将基、道、果一切法归纳为依怛方便智慧的实相而解释。简言之，瑜伽士应在无执着一切由二谛所摄所知的状态中净除垢染。
第二，品题："深奥内义广说句释"中，阐述生起次第遍计所执的本尊与坛城如何出现的部分，即第八品的解释。
如是已说依世俗显现分的粗大迷乱通过生起次第加以约束的方法，为了正确了解断除其余所有细粗迷乱及其种子的俱生双运之道，故解说此净化基础与能净方法相结合的品。分为两部分：品文与品题。首先，品文分三：略说、广说与总结。
第一，略说："此后将宣说，一切诸法之，所净能净法，此中定当说。"即由于轮回和涅槃所摄之法皆由心清净与不清净的幻化而显现，因此，对于前品所说的一切所净基与能净对治修习本尊轮等的确定义理，当如是宣说。
第二，广说分六：解说真实二谛，断除不了解此理的迷乱邪见，对治所断的根本，特别略说续部对治的确定，广说，将此与续部一切本尊相结合。
第一："众生界即是，佛性无垢有二谛，此于智慧金刚中，世俗为能所取现，真相如水中月影。胜义为十八空性，二谛无二称智慧，彼由分别执著生，对治能净所宣说，随所净数示诸法。"
众生界在基位时具有二种清净，即自生智慧佛性。其本性无有八识聚迷乱垢染、自性清净的胜义谛，及其智慧自光世俗谛二者双运，如《智慧金刚集密释续》所说："二谛之意趣是：世俗谛与胜义谛。善男子，世俗即有情与无情，其真相如水中月。胜义谛即十八大空性，其边际为安住。"
世俗即能取所取的显现：虽实无所有却被分别遍计为器世界及有情等显现，真相是虽现而无自性，如水中月，故仅是迷乱心前的真实而已。胜义则以内空性等十八空性的形式所说的自性空性，其真相是无能所二取的自生智慧，因为是自证智慧的对境，所以在胜义中也是存在的。


 །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས། གནས་ལུགས་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མངོན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའམ་བསྐྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་སྔགས་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་དབུ་མའི་གཞུང་ལས་ཀྱང་བཤད་ལ། སྦྱང་གཞི་དང་སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱངས་འབྲས་རྣམས་གྲངས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། སྦྱང་གཞིའི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱངས་འབྲས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མ་ལས་བསྟན་ཞིང་དེ་ལྟ་བུས་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་གསུངས་སོ། །དེའང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དཀར་བ་དག་ནི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷ་སྔགས་བདེ་ཆེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྦྱང་གཞི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཤད་པས་བདེན་གཉིས་ཐབས་དང་ཐབས་བྱུང་དུ་འབྲེལ་བར། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དམ་པའི་དོན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། དེའང་སྣང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་ལྟར་ཐབས་བསོད་ནམས་བསགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་འཕེལ། ཤེས་རབ་དེས་གནས་ཚུལ་དོན་དམ་དང་མཐུན་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱང་ལྷག་པར་སྤེལ་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་དུ་རྨི་ལམ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་དེ་ཚུལ་མ་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་པའི་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་ལ་གཉིས། ཕྱི་རོལ་པ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པའོ།

以下是简体中文翻译：
依靠此二谛双运不可分离的俱生方式，通过对实相的各别真实了悟而生起的无误见解将现证实相。如是了悟或生起的对治智慧是净化能所取分别的方法，这在密续、瑜伽行派和中观派的论著中都有阐述。由于所净基、所净、能净和净果在数量上相应，所以如同所净基的数目一样，诸续部也相应地教示所净、能净及净果等一切法，并说明这样净除垢染的方法是合理的。
在金刚乘中，与真实果智相应的对治智，生起真实见解的因，佛陀的清净白法，由于无有差别，称为"以果为道"。由二谛所摄的一切法以本尊、咒语、大乐的自性而清净，这是所净基；依世俗分别而生起的证悟胜义的智慧，则是能净，由此二谛成为方便与方便所生的关系。如龙树所说："若不依世俗，不能示胜义，不依于胜义，不能得涅槃。"
即依世俗显现方式积累福德资粮，增长智慧根，然后以此智慧依胜义实相安住于智慧资粮，生起修所成慧，也能更加增长福德，如同在梦中了知梦为无自性而能变化自在。
第二，断除不了解此理的迷乱邪见分二：外道和小乘。
;


 །དང་པོ་ནི། ཚངས་སོགས་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྣམ་རྟོག་གིས་བྱས་ཤེས་བྱ་ཡིན། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལྡན་དང་མེད་འཛིན་
སོགས། །སྣ་ཚོགས་ལྟ་བ་ལུས་སེམས་ཀྱི། །གཟུང་འཛིན་ལ་བརྟེན་འབྱུང་བར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཚངས་པ་བ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས། ཁྱབ་མཇུག་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་པ་དང་། ལྷའི་བླ་མ་ཕུར་བུ་པ་དང་། ར་ཧྨ་ཎ་དང་། གྲངས་ཅན་པ་དང་། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བཏགས་ཤིང་བྱས་པའི་ལོག་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས། འདི་དག་དགག་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་དབུ་ཚད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལྡན་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་བ་དགོངས་པའི་གྲངས་ཅན་པ་རྟག་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་རྣམས་དང་། ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཛིན་པ་རྒྱང་འཕེན་པ་ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་སྟེ་མུ་སྟེགས་པ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟག་ཆད་སྨྲ་བ་འདི་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་། དེ་ལྟར་ལོག་པའི་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུས་སེམས་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ཚངས་པ་དྲྭ་བ་ལས་གསུངས་ཤིང་འཁྲུལ་པས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལོག་ལྟ་དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
ཤོག་ལྷེབ་ ༣༠༡ ནས་ ༤༠༠ བར།

以下是简体中文翻译：
第一：
梵天等一切宗义，
皆为分别所造知，
有因缘无因执等，
种种见解由身心，
能所取依而生起。
即：外道梵天派，以及毗湿奴派、湿婆派、天师布拉斯帕提派、婆罗门派、数论派、裸行派等的一切宗义，都是唯由分别假立而造作的错误所知，对这些广泛的破斥方式在中观和因明的论著中有详细阐述。因此，认为有因缘和聚合关系的数论派等落入常见，以及执持无前后世的顺世派等落入断见，即外道六十二种错误见解所产生的一切，都归纳为常见和断见这两类。如是一切种种错误见解都依于身心的能取所取而生起，这是世尊在《梵网经》中所说的，由迷乱而执著为我的这些错误见解，
页301至400
;


